Van je Parrimarriboo! Heierspoëzie

vdVenne heistelling BrM

In zijn bundel Bie tille harom schrijft Oabel Oabels onder andere over het heien in zijn jeugdjaren, begin twintigste eeuw. Heien gebeurde toen nog op handkracht, door een ploeg mannen die bij een heistelling aan touwen het heiblok omhoogtrok, en dat dan op een paal liet neervallen. Dat omhooghalen en laten vallen van het blok moest synchroon gebeuren. Daarom zong de heibaas een liedje – aan het begin van elke regel trokken zijn heiers hun touwen strak.

Oabels noemt de heiersliedjes “wonderliek”. Vaak maakte een heibaas er inhoudelijk een mengelmoesje van en ook was hij niet eenkennig qua taal , want hij bediende zich van zowel het ABN als het Gronings.  Zo’n heierslied ging bijvoorbeeld zo:

“Dat is er één [blok omhoog]
Maar dat is er geen
Dat zijn er twee
Die tel ik niet mee.
Dat zijn er drie,
Van die schele Marie.
Je weet het niet
Naar wie ze ziet.
Dat zijn er vier,
Van dat zwarte dier.
Dat zo mager is,
Dat krabt zijn kont
Met scherpe nagelen.
Dat zijn er vijf.
De bakker sloeg zijn wijf,
Al met een bolletje
Vlak voor haar holletje.
Wat schraifde dat wief
Mien lief, mien lief
Dat zijn er zes
Woar is de fles
Wie lussen wel geern
n Goude dikke.”

Wanneer de heibaas er niet goed uitkwam, omdat het hem even schortte aan het juiste rijmwoord, dan gooide hij er dit in:

“Van je Parrimariboo!”

Dat gebeurde ook als het bevoegd gezag langskwam en een net ingezette satire wat al te hard dreigde aan te komen. De heibaas improviseerde namelijk nogal eens. Op lokale toestanden en op voorbijgangers. Vooral vrouwen vormden het mikpunt van zijn gezang. Wat dit betreft bekent Oabels ruiterlijk zijn pudeur:

“Ie kennen alderdeegs  n haaiboas moar nait alles zeggen loaten in n geschrift als dit.”

Daarom citeerde de Grunneger schriever zulke passages niet.

Wie weinig last had van een dergelijke schroom, was Gijsbertus Van den Brink (geb. 1902), een Amsterdamse heier die in 1953 over het verleden van zijn vak vertelde voor de microfoon van Onder de Groene Linde. Hij noemt zijn collegae van weleer “ruwe , onbehakte kerels” en lijkt een verband te leggen tussen hun gevaarlijke werk en hun “rare liedjes”, waarvan zegsman er inderdaad nog een kwartet onbeschaamd sexistische uit zijn hoofd kent. Ook dat is folk – tedere zielen die een allergie koesteren tegen scabreus repertoire, gelieve niet op de volgende links te klikken:

1, 2, 3 Haal op die hei

1, 2, 3 Maartje Toet

De hoerewaardin

Schevenings meisje

img041

Dit plaatje komt uit de Winkler Prins van 1955. Het plaatje bovenaan komt uit een tekenboek van Adriaen van de Venne in de collecties van het British Museum. Heien is tussen het Romeinse tijd en de Industriële Revolutie nauwelijks veranderd qua technologie, zoals ook deze foto laat zien.

About these ads

7 reacties on “Van je Parrimarriboo! Heierspoëzie”

  1. Henk Scholte zegt:

    Op de LP Van Kiel tot Vlaring (1976) van de folkgroep Fungus is eer ook een aardige bewerking van een heiersliedje te vinden.

    Het is er nog zes

    Dan komt de schipper met z’n fles

    En geeft er ‘d man een stuk of zes

    En ik de rest

    Het is er nog vijf

    De bakker sloeg zijn wijf

    al met een houten hamer

    Haar darmen door de kamer.

    Het is er nog vier

    Dan komen de meisjes van plezier

    En drinken de mannen een glaasje bier

    Een stuk of vier

    Het is er nog drie

    En m’n meisje heet Marie

    Dat is een zus van Schele Mie Eruit met die

    Het is er nog twee

    Die twee die moeten trouwen

    Vrijen doet berouwen Geluk er mee

    Het is van de Kiel,

    Van de Kiel naar Vlaring

    Een tonnetje met haring

    Eruit de karing.

  2. klaas zegt:

    Hmm, een beetje staan te heien met dat gladde en dat derde been, ik kan me goed voorstellen dat men hierbij op bepaalde gedachten komt.

  3. Bob Poppen zegt:

    Er bestaat een mooie foto van het heien met mankracht bij de haven te Doodstil.
    Zie http://www.shknh.nl/foto.html

  4. aargh zegt:

    Dat werkt Harry, ik wil nog wel eens een linkje vergeten aan te klikken maar als je ze zo introduceert moet ik wel he. Onbekommerde knoestige poezie, er werd in elk geval gelachen onder het zware werk.

  5. Dwarsbongel zegt:

    Dit blog bracht me ook weer even terug naar Hoogkerk, vakantie in mijn jonge jaren. Ik denk dat er werd geheid voor de hefbrug op Vierverlaten. Maar volgens mij ging dat toen met stoom. Vijftiger jaren, schat ik.

    • groninganus zegt:

      Waarschijnlijk in samenhang met het rechttrekken van het Aduarderdiep tussen Vierverlaten en Nieuwbrug? Dan was het 1953 of 1954. De brug kwam toen iets noordelijker te liggen, bandaar dat de weg nu van het Hoendiep afwijkt. Misschien kunnen we samen eens een keer ene rondje maken als het mooi weer is.


Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

Volg

Ontvang elk nieuw bericht direct in je inbox.

Doe mee met 574 andere volgers