Friese knowhow voor Groninger scheepsbouw

Geplaatst op 28 april 2007

Nedergericht der stad Groningen, 14 februari 1752.
De scheepstimmerknecht Tjeerdt Derks contra de hellingbaas Thyes Willems

Tjeerdt Derks, die deze zaak al in 1746 bij het Nedergericht aanhangig heeft gemaakt, eist dat Thyes Willems hem eindelijk zijn geld betaalt.

Tjeerdt licht toe dat hij in Friesland geboren is en ook daar al als scheepstimmerman werkte. Hij en zijn zwager Simon Binckes hadden dit vak volkomen onder de knie “en wel in het volbouwen van een swaarder Calibre van Sceepen”. Door de faam die van hem en zijn zwager uitging, besloot Thyes Willems ze beide naar Groningen te halen en in zijn dienst te nemen. Hoewel de scheepstimmerbaas “een helling hadde gemaackt tot aanbouw voor grooter scheepen”, was hij zelf namelijk nog “volstrekt onkundig” in die tak van scheepsbouw.

Nou had Tjeerdt in Friesland een gulden en een dubbeltje per dag verdiend. Bij Thyes Willems had hij daarom hetzelfde loon bedongen, met nog een vergoeding voor zijn nachtlogies erbovenop. Tjeerdt werkte enige tijd voor Thyes Willems, en kreeg van deze 6 gulden per week. Het dubbeltje per dag (of de zes dubbeltjes per week) hield de hellingbaas in. Deze dubbeltjes, zo zei Willems, legde hij achteruit voor zijn knecht, “en soude alsoo een vergaaderdt stuivertje worden”.
Nooit had Tjeerdt zijn plicht verzuimd, altijd had hij klaar gestaan voor zijn baas. Maar meermalen weigerde Willems hem de opgespaarde dubbeltjes te geven, en daarom was Tjeerdt naar het Nedergericht gestapt. Een man die in Friesland een gulden en een dubbeltje per dag verdiende, ging toch niet “syn vaderlandt” verlaten voor een lager loon?

Tjeerdt probeert zijn gelijk aan te tonen met verklaringen van zijn vroegere baas in Friesland en zijn zwager Simon Binckes. Ook liggen er ter zitting verklaringen van de zes knechten op de helling van Thyes Willems. Willems voert echter aan dat de verklaring van een zwager niet rechtsgeldig is, en dat de zes knechten helemaal niet goed op de hoogte zijn van het door Tjeerdt gepretendeerde accoordloon. Zodoende blijft er maar één getuige in het voordeel van Tjeerdt over. Daarom wijst het Nedergericht Tjeerdts eis af.

Het belang van de zaak ligt vooral in de melding, dat Thyes Willems een ruimere werf bouwde, zonder dat hij over de know-how beschikte voor het bouwen van grotere schepen. Die kennis moest hij uit Friesland halen, waarschijnlijk omdat ze in Groningen nog niet of nauwelijks voorhanden was.

Advertisements


Mijn gedachten hierbij zijn:

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s