Fongersfiets gevonden van bijna een eeuw oud

Geplaatst op 4 september 2007  a

Medio augustus vond de in Friesland woonachtige oude fietsenliefhebber André Koopmans op Marktplaats een originele Fongers BB 60. De aanbieder woonde nota bene vlakbij, in Noord-Nederland. Alleen de bijbehorende remmen ontbraken aan het rijwiel, terwijl er een verkeerd achterwiel en een oud Gazelle-zadel bij zat. Volgens Koopmans is het de oudste Fongers-herenfiets van Nederland en nog steeds goed te gebruiken. Hij wil het rijwiel compleet restaureren.

Fongers was altijd een oerdegelijk, maar ook nogal een exclusief merk, dat mikte op de bovenkant van de markt. Een eeuw geleden was de BB 60 zelfs de allerduurste fiets van Nederland. In het bedrijfsarchief van Fongers, zoals dat wordt bewaard in de Groninger Archieven, vond Koopmans een reclameplaat voor de BB 60 terug, en ook het verkoopboek waarin zijn exemplaar ingeschreven staat. Het bleek op 20 mei 1908 te zijn verkocht aan de Haagse bankier mr. Jerome Heldring. Diens nazaten waren zeer verrast dat de fiets van hun overgrootvader nog steeds bestaat.


Plaats een reactie on “Fongersfiets gevonden van bijna een eeuw oud”

  1. catthy schreef:

    Mijn grootvader is zijn loopbaan als fietsenmaker als jonge jongen begonnen bij Fongers aan de Hereweg.Dat zal rond 1915 zijn geweest. Daar werden in het grijze verleden ook fietslessen gegeven voor dames en heren.
    Mijn grootvader eindigde zijn loopbaan bij Piet Beereboom aan de Nieuwe Weg en was tussendoor enige tijd mecanicien bij de wielerploeg waar Peter Post zijn profloopbaan begon.

  2. Andre Koopmans schreef:

    Note; Deze fiets is niet de oudste Herenfiets van Nederland, maar wel de oudste originele Heren-Fongers. Hij is echt 100 jaar lang gebruikt en nog altijd in redelijk goede staat. Laat hem duur zijn geweest, maar wel “Waar voor z’n geld” !

  3. GJ schreef:

    Ongelooflijk dat het nog bestaat!
    En die archieven ook, tsjonge.. Het werken met de framenummers was destijds vast niet vanwege diefstal! 🙂

  4. GJ schreef:

    Maar wat kostte zoi’n fiets in 1908 en wat heeft Koopmans er nu voor betaald?
    Dat vraag ik me dan af..

    Ik heb geen idee, maar zou zo’n fiets in 1908 20 gulden hebben gekost?
    Wellicht heeft Koopmans er nu 20 euro voor betaald 🙂

  5. Bob schreef:

    Zie jij je op zo’n fiets al een tocht van meer dan 100 kilometer fietsen? Geen versnellingen, op zo’n zwaar geval…
    Begin vorige eeuw deden ze het!
    http://bebob.web-log.nl/bebob/2006/01/elfplaatsentoch.html

  6. Wieneke schreef:

    Wat leuk zoiets,zeg. Van het merk Fongers heb ik wel eens gehoord. In Nijmegen ben ik ooit eens in een fietsenmuseum geweest. Ik kan me herinneren dat ik dat erg boeiend vond.

  7. Gelkinghe schreef:

    @André, Dank voor de note. Heb er oudste Fongers-herenfiets van gemaakt.

    @GJ, Ik denk dat hij een eeuw geleden wel wat duurder was dan 20 gulden.

    @Bob, Ik doe mijn tochten ook op een fiets zonder versnellingen. Toegegeven, geen 100 en hooguit 75 kilometer, maar toch. Het valt wel te doen.

  8. Andre schreef:

    Vóór 1910 was een rijwiel een luxe artikel voor de rijke bovenlaag van de bevolking.
    Daarom kom je fietsen van vóór 1910 ook bijna nooit tegen !
    Gêrome Heldring heeft f 218,- *betaald voor zijn Fongers BB 60 in 1908 (met Sturmey Archer drieversnellingsnaaf !) Een bedrag dat hij als bankier kon betalen, maar waar “jan met de pet” alleen maar van kon dromen…
    De goedkoopste Fongers (type “Groningen”)koste in 1908 f65,-* .
    Een Fongers BB met 3-versnellingsnaaf was echt een zeldzaam duur rijwiel in die tijd, in dat licht bezien is het feit dat de fiets tot halverwege 2007 nog in gebruik was bijna onvoorstelbaar !
    * Ik heb een copy van de prachtige originele Fongers prijscourant van dat jaar waar alle types en uitvoeringen uitgebreid in beschreven zijn met bijbehorende duidelijke foto’s en prijzen

    Andre

  9. Andre schreef:

    O’ja, ik heb geloof ik 60 euro betaald voor de fiets.

    Andre

  10. Gelkinghe schreef:

    Moi André,
    Zeer bedankt voor de aanvulling!
    Als ik het goed heb, was 218 gulden voor menige arbeider, keuterboer en kleine zelfstandige een jaarinkomen in die tijd.

    Trouwens, ook na de Tweede Wereldoorlog was een fiets nog een redelijk luxegoed. Kinderen kregen niet zomaar fietsen, zoals kinderen nu mobieltjes krijgen.

  11. Aad schreef:

    Wel frappant dat er zo’n oude Fongers is gevonden. Er zijn altijd veel meer herenfietsen verkocht dan damesfietsen. Toch overtreft het aantal overgebleven damesfietsen altijd het aantal herenfietsen. Dus deze Fongers is inderdaad een unicum. Andre ik hoop dat je de ontbrekende spullen inmiddels hebt gevonden cq. hebt laten maken.

    Aad.

  12. Andre Koopmans schreef:

    Hij wordt dit jaar 100 jaar !

    218 gulden was in 1908 meer dan het jaarinkomen van “jan modaal”.
    Het feit dat er veel meer damesfietsen de tijd overleefd hebben dan Herenfietsen komt simpelweg omdat heren meer op de fietsen reden en ze hoger belasten, dus waren (zijn) ze sneller versleten.
    Deze Fongers is overigens niet zwaar en loopt erg licht, in het vlakke nederland een tocht er op maken van 100 kilometer moet voor een fit persoon zeker geen probleem zijn.
    Ik heb momenteel wienig tijd, maar heel langzaam wordt de fiets weer compleet gemaakt !

    Bedankt voor de commentaren !
    Andre

  13. Mark schreef:

    Het is een erg mooie en bijzondere fiets! Ik ben zelf in het bezit van een Fongersfiets uit 1918, dit is het model Groningen. De goedkooste dus die er toen was. Deze fiets wordt ook gerestaureerd. Succes met de restauratie.

    Mvgr Mark

  14. Andre Koopmans schreef:

    Hallo Mark,
    Leuk dat je ook een oude Fongers hebt gevonden, wees erg voorzichtig met restaureren, laat zo veel mogelijk origineel zeg ik altijd.
    Mijn Fongers wordt technisch weer goed gemaakt voor zover hij dat niet meer is, ik denk dat ik het frame zo laat zoals het is, ondanks dat de lak hier en daar helemaal weg is.
    Hij moet wel oud blijven lijken, niet als nieuw !
    heb je er ook foto’s van ?

    Succes,
    Andre

  15. mark schreef:

    Hallo Andre,

    Eerst even wat over mijzelf: Ik ben mark, en ben 18 jaar, woonachtig in drenthe,ik ben al bijna 3 jaar fietsenmaker, en verzamel vanaf mijn 16de al oude fietsen. Ik heb onderandere fietsen van: 2x een veeno, 1 uit 1954, deze fiets is nog vrij origineel, het heeft een 66 cm frame en 1 uit eind jaren 10, deze heeft een 61 cm frame. maar bij deze laatste is het niet zeker of het om een echte veeno gaat of niet. Er zitten wel ”veeno antie roest moffel” transfers op. Ik heb ook nog een compleet originele Fongers-fiets uit 1940, deze fiets verkeert in heel mooie staat. Het gaat om een 1e soort c, hz 65. verder heb ik nog een ”Weer en wind” raleigh uit ongeveer 1930, deze fiets is ook nog helemaal origineel. Deze Raleigh heeft een framehoogte van 67 cm. En ik heb nog een Nobel omafiets uit de jaren 30. Deze fiest is ook nog helemaal origineel. verder is mij weinig bekend over dit merk helaas. verder nog een cyrus kruisframe uit +-1930. Deze fiets is niet echt origineel meer helaas. De spatborden, jasbeschermers en wielen zijn helaas niet origineel meer. Dit kruisframe heeft een framehoogte van 71 cm (mijn maat) En als laatste heb ik nog een Simplex cycloide (met vaste lagers) uit 1934. Deze fiets is op het voorwiel na nog helemaal origineel. De lak van deze fiets is niet mooi meer helaas maar nog wel origineel, dus laat ik het zo. Het gaat om een”Weer en wind” uitvoering, met celluloid om het stuur. Deze Simplex heeft een frame hoogte van 68.5 cm. Deze fiets heeft een K.L.M. zadel wat erg goed zit.

    Ik zag zojuist dat u nog veel meer hele mooie oude fietsen in uw verzameling hebt! Erg mooi hoor! vooral die hele hoge Fongers-fiets, die vind ik heel erg mooi. Zo’n fiet zou ik ook wel heel graag in mijn
    verzameling willen. mijn fongers-fiets uit 1918 heb ik een keer gratis gekregen van een mede verzamelaar. De fiets licht op het moment helemaal uit elkaar, en is helaas erg veroest. De waarschijnlijk originele linnen kettingtrommel is er nog wel bij, en in heel goede staat. Er staat geen ”Fongers” op of iets dergelijks. er zat ook een Fongers gezondheidszadel op, maar dit zadel is van een latere datum. Het zadel heeft een bodem van board en niet van metaal. Ik had wel foto’s van deze fongersfiets, toen zij nog helemaal in elkaar zat, maar door een crash van de computer zijn deze foto’s helaas verloren gegaan. Ik zal wel een keertje foto’s maken van de onderdelen. en ik moet even uitvogelen hoe ik u een gewone mail kan sturen haha. Ik ben ook absoluut niet van plan om de fiets in nieuwstaat terug te brengen, want dan is het oude er ook af vind ik. Maar ik weet nog niet hoe ik het met de lak moet doen, aangezien deze fiets erg veroest is. Ik wil haar eigenlijk niet overspuiten, mede omdat er nog een transfer zichtbaar is waar het model ”Groningen” op vermeld staat, en er zijn op enkele lekken nog biesjes zichtbaar. Fietsen eten geen brood, dus doe ik het heeeel rustig aan met restaureren.

    Mvgr Mark

  16. michiel Roben schreef:

    Hallo allemaal. leuk weer zo’n praatje fiets.
    Ik woon in Utrecht en hier zijn veel oude fietsen sommigen staan gewoon buiten weg te roesten. Laatst een Simplex dames all weather Als ik het zo mag noemen gered van de vuilniswagen. Via een kennis met veel weetjes over alle fietsenmerken er achter gekomen dat de Smplex uit begin jaren 30 is. Helemaal origineel behalve het achterlicht groot koetsachterlicht en volgens mij hoort hier een achterlicht met bolle lens op. Spatbord achter met gaatjes langs de rand voor gewven jasbeschermers. Originele Boschkoplamp en grote dynamo. Stuurtas en gescheiden voor jasbeschermers op achterspatbord met riempjes helaas tot op de draad versleten. tassen achter er afgehaald want die had mijn vrouw nodig. Verder in het bezit van 2tandems een vermoedelijke gazelle waar ik alleen 30 jaar geleden het frame van had en toen gerestaureerd met dynamo VT, koplamp VT en mooi achterlicht met bolle lens. Verder pas via Marktplaats verworven Burgers tandem Helemaal origineel. Allen moet ik 2 nieue kettingkasten laten maken… 2 kruisframes. Een van The Speed en een junker 40er/50er jaren en 2 heren fietsen Utrechtse fietsenmakers uit eind 20 begin 30er jaren. Deze heb ik helaas geverfd en opnieuw voorzien van allerlei antieke onderdelen. Ben op zoek naar een vroeger fiets mag roestig zijn maar met originele details. Wie weet er wat?

  17. luke schreef:

    Hallo ik heb ook twee veeno fietsen een transportfiets uit 1958 en een damesfiets, hierop staat ook Veeno anti roest moffel’.
    Deze laatste moet nog worden gerestaureert, deze is compleet verroest.

  18. C.Y. Noomen schreef:

    Hallo, wij hebben een oude Eijsink tandem weet niet uit welk bouwjaar, wel weet ik dat er vroeger een hulpmotortje op hoorde, Hij is niet meer helemaal origineel, maar we zijn verslingerd aan deze tandem en gebruiken hem nog dagelijks.
    De zadels die er op zitten zijn van K.L.M. Ze hebben grote veren en de zittingen waren van paardehaar met een soort linnen bespannen.
    Jullie begrijpen het al ze zijn totaal versleten.
    Wie weet waar ze nog gerestaureerd kunnen worden?
    Carla

  19. Andre Koopmans schreef:

    Hallo Carla,
    De zadels van KLM ken ik, ik heb er zelf een paar van op enkele van m’n oude fietsen.
    Iemand vinden die ze kan restaureren zal erg moeilijk worden, je zou het kunnen proberen bij een bedrijf dat paardrijzadels maakt/hersteld. Het zadeldek zou ik niet weer van “linnen” (nepleer) laten maken maar van echt leer.
    Succes,
    Andre

  20. Joost Dane schreef:

    Ik fiets al jaren met veel plezier op verschillende oude damesfietsen en heb er meerdere gehad. Onlangs werd mijn mooie gazelle gestolen en via marktplaats kocht ik een Gazelle “L”, uit 1939 (volgens de verkoper) Het is een schitterende fiets, waarvan al het frame-werk veel sierlijker en subtieler uitgevoerd is, dan van mijn vorige. Na een kleine reparatie aan de sturmey-archer naaf fietst ze heerlijk! Het leek me prettig, ook de banden te vervangen, maar ze zijn van een lastige maat. Ik kocht twee mooie 28x 1 3/8 banden, maar kreeg ze er niet om. Mijn banden moeten 28 x 1 3/8 x 1 1/8 zijn. In moderne ETRTO maten: een “gewone” 28x 1 3/8 band is dan 28 x 622, de 28 x 1 3/8 x 1 1/8 band is dan 28 x 642. Oftwel, de binnendiameter van mijn band (die in de velg ligt) is 20 mm groter. Mijn zoektocht is tot heden vruchteloos. Weet iemand raad? Alvast bedankt en met vriendelijke groet, Joost Dane.

  21. Andre Koopmans schreef:

    Hallo Joost,

    Je hebt een erg zeldzame fiets gevonden, een gazelle “L” (Light/lichtgewicht) uit 1939 wijkt aan alle kanten af van andere gangbare Gazelle’s uit die tijd, de buizen zijn dunner, alles is lichter uitgevoerd en de wielen hebben een heel zeldzame maat.
    Ik heb een “L” herenfiets uit 1940 met dezelfde wielen, daar zitten nog redelijk goede banden om, maar voor vervanging zal het wel zoeken worden…

    Ik ben lid van de historische rijwielvereniging “de oude fiets” (www.oudefiets.nl) en via leden van deze vereniging (ruildagen) is aan de meeste onderdelen van oude fietsen nog wel te geraken.

    Ook zou je het kunnen proberen bij een oude fietsenmaker of juist een fietsenmaker die een erg groot assortiment of netwerk heeft.
    Ook oldtimer-beurs Vihikel in Utrecht zou je kunnen proberen.

    Als laatste optie heb je natuurlijk dan ook nog om de wielen te vervangen door de nu gangbare maten 28 x 1 3/8 x 1 5/8 of 28 x 1 1/2.
    Hetzelfde probleem hebben liefhebbers van oude transportfietsen of tandems, deze banden zijn er ook niet meer te krijgen (tegenwoordig zijn hier wel weer nieuwe banden hiervoor te krijgen met “moderne” look voor “retro- en amerikaanse fietsen)

    Succes met zoeken naar de banden, hopelijk vind je een setje,

    Groeten,

    Andre Koopmans

  22. gerritsen Dave schreef:

    Ik vind het geweldig wat ik hier zoal allemaal lees en nu zag ik ook dat men het heeft over klm zadels.
    Ik zelf ben zojuist een bezitter geworden van een oude zwarte klm fiets ( koper kleurig plaatje met eerst een kroontje dan de text KLM en daaronder de text wett gedep.
    De orginele wielen zitten er niet meer in voorspatbord is nog goed achter wordt minder.
    Mijn vraag is dan ook is over deze fiets enige documentatie te vinden weet iemand waar ik bijv kan achterhalen hoe oud deze fiets is ik heb geen framenr kunnen vinden.
    Onderdelen als dynamo en lampen missen ook.
    op het bracket zit een kleine smeernippel.
    kan iemand mij vertellen wat de hitorie is achter deze fiets ( daar bedoel ik mee te zeggen is dit een klm fiets uit eigen productie of is deze fiets afkomstig uit een andere fabriek) zo ja wie weet er meer en kan mij helpen aan meer informatie.
    Ik hoor het graag.

    groeten,
    Dave Gerritsen

  23. Maarten Bokslag schreef:

    Aan Joost: die 28 x 642 banden zijn (in zwart, zonder reflectie) gewoon nog te koop, eind vorig jaar heb ik een set besteld via een fietsenwinkel ergens in Groningen, hebben ze me toen per post toegestuurd. Heel aardig!
    Neem maar eens contact met ze op:
    http://www.opzonfiets.nl/

    groet,
    Maarten Bokslag

  24. adi schreef:

    Hallo,
    Fongers inderdaad iets heel interessant om over te praten door de eeuwen heen.
    Ik ben een fan van de fiets Fongers uit Indonesië,
    Ik wil een aanvulling Fongers BB 1920, wil ik de koplampen en dynamo FG vinden, ik moet ook Hygia Fongers zadel en pedaal Fongers, wat iemand mij kan helpen?
    Ik wil het kopen.

    Dank je.
    Groeten.
    Jostprikitiew@yahoo.co.id


Mijn gedachten hierbij zijn:

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.