Ranja. Met een rietje.

Geplaatst op 21 april 2008 ranja delft

Deze gerestaureerde gevelreclame, gefotografeerd door Gerard Stolk, bevindt zich aan de Coenderstraat in Delft. Zoals onderaan te zien is, gaat het om een product uit Groningen. De schildering is een variatie op het etiket dat van 1930 tot 1941 op de flessen Ranja zat.

Volgens Stad van het Noorden (pagina 31/32 en 112) richtte C. Polak Gzn. in 1881 een distilleerderij, likeurstokerij, limonade- en extractenfabriek op aan de Petrus Campersingel 31 alhier (vooral ook zichtbaar vanaf het Damsterdiep). Na 1903 kwam dit bedrijf bekend te staan(pdf pag. 78) als ‘de natte’ Polak, dit om het te onderscheiden van ‘de droge’ of AJ Polak, die aan de Viaductstraat een puddingpoederfabriek begonnen was.

Bij de natte Polak werkten in 1917 zo’n 25 man en 35 kinderen. Vanaf 1921 produceerde de onderneming de sinasappelsiroop Ranja, een merknaam die al voor de Tweede Wereldoorlog tot een algemene productnaam voor limonade werd. Aan de Petrus Campersingel werkten in 1939 zo’n 75 personen, maar intussen kwamen er ook nevenvestigingen bij.

Dat het etiket waarnaar de Delftse muurschildering gemodelleerd is, in 1941 veranderde, zal wel komen door de joodse naam. Opvallend is dat op na-oorlogse etiketten de afkorting CP stond. Op de affiches van die periode (a, b, c, d), keert de naam Polak echter wel terug. Slechts voor kort, want de iets modernere posters vanaf 1950 (a, b), eveneens ontworpen door Dirk Hart, bevatten weer de afko.

Ranja vormde in 1965 de substantie die Johnny Lion zijn heldin Sophietje bij voorkeur met een rietje dronk. Volgens mij stond Johnny wel twee maanden bovenaan de hitparade met dat nummer. Helaas heeft YouTube het enkel in een Engelse versie voor de Zweedse markt. Maar er zijn ook nog wat latere coverversies, die wel Nederlandstalig zijn (a, b, c).

Geplaatst op 21 april 2008  ranja brf

Advertenties

25 reacties on “Ranja. Met een rietje.”

  1. Haren Foto schreef:

    Nooit geweten dat Ranja uit Grunn kwam. Merkwaardige zin meldt de Wikipedia overigens over de etymologie van de naam Ranja: “Dat was overigens van oorsprong niet zozeer een afkorting van orangeade, als wel een merknaam”. Het komt me voor dat de merknaam Ranja wel degelijk een variatie op orangeade is.

  2. Renxe9 schreef:

    Hoi, ik heb nog een paar orginele flessen Ranja te koop. Nooit open gemaakt en bewaard in een donkere kelder.Zie link voor foto
    http://www.zeelandnet.nl/prikbord/advertentie-1922920-ECHTE_authentieke_FLESSEN_RANJA.html

  3. Stef schreef:

    Hoi Rene, heb je nog flessen ranja? Mijn moeder heeft in de jaren 30 bij deze fabriek gewerkt, en ik zou het vreselijk leuk vinden om zo’n fles te hebben.

  4. Henk van Dijck schreef:

    Ik heb een gelakt houten exemplaatr in mijn bezit van ee dienblad van “Ranja-CP”.
    Voor een dienblad uit die tijd in uitoznderlijk goede staat.
    Ik bied het te koop aan voor een verzamelaar.
    Graag reaktie.

  5. Limmy schreef:

    Vond net een oude fles met een grote ziel met in het stempel (ronde plak glas op het glas) levenselixer groningen polak

  6. Helena Koning schreef:

    Van 1957 tot 1961 heb ik op kantoor gezeten bij C.P. ik heb er een ontzettende leuke tijd gehad met veel leuke collega’s in mei 1961 ben ik vertrokken naar Amsterdam maar ben nog regelmatig even langs gegaan, als ik in Groningen was. Dit wilde ik even kwijt want soms denk je nog wel eens even terug naar de tijd wat je zoal hebt gedaan en waar je hebt gewerkt, misschien zijn er wel oude collega’s die dit lezen en misschien ook kunnen reageren.
    groetjes toen Lena Koning

  7. Jos K. schreef:

    Terzijde:
    Uit eigen ervaring weet ik dat (eind jaren ’60 begin ’70) voor het CP-pand het start- en eindpunt was van de Verkeersproef voor scholieren. Na terugkeer van een rondje ‘hindernisfietsen’ door de wijk kreeg je een flesje cola. “Gelukkig”, dacht je als zesde klasser; tenminste niet van die kinderachtige ranja… 🙂

  8. D.A. den Bakker schreef:

    Ik beschik over een bouwplaat van de fabriek, duidelijk gebaseerd op de afbeelding hierboven. Ik denk vroege jaren ’50 – weet iemand dat precies?

  9. E.Spakman schreef:

    Ik heb nog een origineel flesje met inhoud van C.P te koop.
    Staat nu op Marktplaats.
    Groeten Els

  10. D. van den Brink schreef:

    In een kringloopwinkel hebben wij 3 limonadeglaasjes aangeschaft met een een logo van cp ranja (een gestileerd mannetje en het opschrift ranja cp), erg leuke jaren vijftig glaasjes. Leuk om nu te lezen waar die limonadefabriek stond en de geschiedenis erachter.

  11. A.Beukers schreef:

    Weet iemand misschien:

    Door wie liet Polak zijn flessen ontwerpen.

    – Waar liet hij zijn flessen veelal producren

  12. Gelkinghe schreef:

    @A. Beukers,
    Wat betreft de tweede vraag – er was in 1952 volgens het Industrieel Adressboek uit dat jaar maar één glas- en flessenfabriek in Groningen, de NIGIF op Winschoterdiep 16 (was oostzijde oude Winschoterdiep). Maar het lijkt er op dat die vooral glaswerk voor labaratoria e.d. fabriceerde. Als dat inderdaad zo is, dan kwam het glas van elders, wellicht Nieuw-Buinen, dat bekend stond om zijn glasfabrieken:
    http://gelkinghe.web-log.nl/gelkinghe/2008/10/een-glasfabriek.html

  13. M.Abbring schreef:

    Ik ben nog in bezit van 5 kleine liqueur flesjes, ooit verkregen van een oud medewerker bij CP Groningen.Zijn allen nog verzegeld.

  14. L. Bogers schreef:

    Heb een fles op zolder bij mijn vader gevonden met de tekst:

    “Mixconac”
    Wijn met Cognac
    C.P. Groningen Distilleerderij 1e Klasse.

    Herkent iemand dit en uit welk jaar is dit dan??

  15. Gelkinghe schreef:

    @L. Bogers,
    Heeft u al gegoogeld op de merknaam? Het blijkt dat deze in 1968/1969 in een rechtszaak als in strijd met de openbare orde werd beoordeeld. Het merk zal toen niet al te oud zijn geweest.
    >>>
    http://www.google.nl/search?as_q=&hl=nl&num=10&btnG=Google+zoeken&as_epq=Mixconac&as_oq=&as_eq=&lr=&cr=&as_ft=i&as_filetype=&as_qdr=all&as_occt=any&as_dt=i&as_sitesearch=&as_rights=&safe=images

  16. L. Bogers schreef:

    Ja, dat had ik gezien maar kon het even niet thuis brengen.

    Is zo’n fles nog iets waard voor de verzamelaar of zo??

  17. Gelkinghe schreef:

    Nu ja, het is wat de gek er voor geeft. Ben wel benieuwd naar het etiket. Heeft u een foto misschien?

  18. L. Bogers schreef:

    Ik zal een paar foto’s maken die ga ik nu mailen naar je.

  19. k.g.kooijman schreef:

    In de vijftiger jaren verkochten wij in ons café aan de Kop van het Land (inmiddels gem. Dordrecht) een voortreffelijke kop koffie waarvan de basis bestond uit vloeibaar Koffie-extract van C.Polak uit Groningen. We combineerden dit met gekookte VOLLE MELK, zo van de koe ! Onze koffie was wereldberoemd op het Eiland van Dordrecht ! De extract werd geleverd in een beugelfles. Ik ben benieuwd of een soortgelijk product nog bestaat.

    K.G. Kooijman.
    Zeedijk 13
    3329 LC Dordrecht.

    • Marian schreef:

      Goedemorgen,
      Omdat ik zo’n flesje in mijn bezit heb, was ik aan het zoeken of ik misschien kon achterhalen hoe oud het was. Volgens uw gegevens dus uit de 50er jaren.
      Mvg. Marian

  20. T H van Bergen schreef:

    Kan iemand mij vertellen hoe oud dit dopje is er staat op limonades merk CP. zijn prima, kleur van de letters is een beetje oranje rood dopje is van porselein….


Mijn gedachten hierbij zijn:

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s