De borgklip van Groenenberg

Geplaatst op 29 april 2010  a

Een tijdje geleden tikte ik een stafkaart uit 1962 op de kop. Dit is op die kaart het gebied ten zuiden van de kruising Eemskanaal – Nieuwe Winschoterdiep. Linksboven het Damsterdiep, uitkomend bij de Oostersluis, en het stukje Eemskanaal dat er parallel aan loopt. Centraal boven in beeld heb je de woonschepenhaven, en daaronder kronkelt de Euvelgunnerweg subtiel naar het zuiden. Je kunt mooi zien hoe deze weg iets onder het midden van het kaartfragment, een oude Hunzemeander afsluit. Dwars door die meander kwam veel later het Nieuwe Winschoterdiep. Linksonder loopt de Groenedijk, de grens van de Stadstafel, met een weg naar die voormalige Hunzemeander en dan heb je linksmidden nog Tuinwijck liggen, een streep volkstuintjes vanaf het Eemskanaal de weilanden in.

De oudste structuur in dit landschap is die Hunzemeander. In de dertiende eeuw zette de Prefect, dat was de zetbaas van de bisschop van Utrecht, daarin een mottekasteel neer: de Groenenberg of Gronenburg. Uiteraard vormde de Hunzemeander een mooie natuurlijke gracht. De burcht dekte zowel de Hunze, aanvoerroute van turf, als de weg af die over de Groenedijk, via een brug over de Hunze, naar de nijvere ontginners van Euvelgunne en de rest van Drentherwolde liep (want zo heette deze lage landstreek). De Prefect wilde de luitjes hier om financiële redenen graag onder de duim houden. En daar was ook binnen de stad niet iedereen gelukkig mee.

De Groenenberg verloor omstreeks 1400 zijn functie, doordat de stadjers de Hunze bij Waterhuizen rechtstreeks richting stad gingen afleiden via het door hun gegraven Schuitendiep. Ik dacht dat de borgklip van de Groenenberg in 1941 werd vernietigd vanwege de komst van het Nieuwe Winschoterdiep, maar op de kaart van 1962 zie ik nog een rondje staan. Dus het kan ook wel even later gebeurd zijn, bij het graven van de Finse haven.

Nu onvoorstelbaar is, hoe de Groninger bestuurders zo’n eminent stuk bodemarchief, dat rechtstreeks verband hield met de middeleeuwse kronieken van Emo en Menko, rücksichtslos lieten ausradieren, zonder enigerlei archeologisch onderzoek te laten uitvoeren. Voor eeuwig hebben ze Groningers zo beroofd van historische kennis over hun stad.

Advertenties

6 reacties on “De borgklip van Groenenberg”

  1. kor feringa schreef:

    Overdiep (1984) toont in zijn ‘De plattegrond van de stad Groningen door Jacob van Deventer uit omstreeks 1565’ op p.36 een bestektekening van Provinciale Waterstaat voor het Nieuwe Winschoterdiep (8/1940). Daarop de grondsporen van de voormalige Gronenborg. Het nieuw te graven kanaal schampt de grachten van de borg.
    De borgklip zelf is inderdaad pas verdwenen bij het graven van de Finsehaven (plm. 1968).

  2. Gelkinghe schreef:

    @Kor,
    Bedankt!
    In het boekje ‘Tien eeuwen Hunze; renaissance van een oerstroomdal’ (Groningen, 1997) staat op pag. 65 nog, dat de borgklip in 1941 moest wijken voor het Nieuwe Winschoterdiep. Van dat boekje was Overdiep redacteur! Hij had zeker niet goed opgelet, het boekje verscheen ook niet zo lang voor zijn dood.

  3. S. Boom schreef:

    Op http://www.historiekaart.nl is dit ook mooi te zien (situatie rond ±1935)Het mooie van deze site is dat de huidige situatie er als layer onder ligt wat e.e.a. heel herkenbaar maakt.
    Vr. gr. S. Boom, Delfzijl


Mijn gedachten hierbij zijn:

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.