De Grouwelderij omstreeks 1700

KONICA MINOLTA DIGITAL CAMERA

Op een kaart uit 1675 van de Paddepoelsterweg, gemaakt door een landmeter Bierum, vond ik de tot nu toe oudste vermelding van De Grouwelderij. De tochtsloot en de Kloosterlaan, iets zuidelijker gelegen, bestaan ook nog steeds.

Het Kloosterlaantje voert tegenwoordig naar een uitkijktorentje, dat uitzicht biedt over De Huppels, dat zijn de welvende weidegronden waaronder zich de restanten van het middeleeuwse kasteel Selwerd bevinden. Mijn achterneef en zijn achternicht, woonachtig op De Grouwelderij. vinden dat Kloosterlaan maar bedenkelijke nieuwlichterij, omdat zij het landweggetje vanouds als ‘dodenlaantje’ kennen – voor de komst van het Van Starkenborghkanaal gingen hier namelijk de doden langs, op weg naar het kerkhof van Noorddijk. Maar wat betreft die nieuwvorm blijken deze zegslieden van mij dus ongelijk te hebben. Waarschijnlijk heeft de gemeente Groningen, voordat ze het straatnaambordje hier plaatste, een stadshistoricus geraadpleegd.

Wat me tegenviel was het vignetje waarmee landmeter Bierum de Grouwelderij aanduidde. In zijn visie was het niet veel meer dan een hooischuur. Een klein eindje oostelijker, daar waar de Oude Adorperweg het Selwerderdiepje (een voormalige Hunzeloop) kruiste, gaf hij wat meer cachet aan een andere boerderij-herberg, de Nadorst:

KONICA MINOLTA DIGITAL CAMERA

Door het verschil tussen die vignetjes twijfelde ik zelfs even aan de herbergfunctie van de Grouwelderij, waarmee dan ook de naamsverklaring op losse schroeven zou komen te staan. Aan die twijfel kwam vandaag evenwel weer een eind, dankzij de ontdekking dat de Grouwelderij èn de Nadorst in de eerste helft van de achttiende eeuw het eigendom waren van een en dezelfde brouwer, namelijk Hendrik Ottinga van brouwerij de Sleutel, waarvan het pand nog steeds aan de stad-Groninger Noorderhaven staat. Net als collegae van toen en brouwers van nu, bezat Ottinga meerdere herbergen, waaronder deze twee. Zo was men verzekerd van de bier-afzet.

Bronnen:

De kaartfragmenten komen uit de kaart van het gebied buiten de Groninger Boteringepoort, met name de Paddepoelsterweg, door landmeter Bierum (1675), RHC Groninger Archieven toegang 817 (kaartencollectie RAG), inv. nr. 1257.

Documentatie bezit Ottinga: de boedelscheiding uit 1722 van Roelof Lanckhorst (RA III x deel 99 fo 148); en de boedelinventaris uit het archief van de Groninger Weeskamer 1757-10 (alles op microfiche geraadpleegd).

Advertenties

7 reacties on “De Grouwelderij omstreeks 1700”

  1. Lijken mij geen ‘hooischuren’, maar een soort stolpboerderijen met inpandige woning, voor de 17e eeuw nog altijd een vrij moderne en kapitaalintensieve bouwvorm.

  2. Wieneke schreef:

    Nu nog zijn brouwerijen eigenaar van veel cafés en andere etablissementen. Ik wil eens vragen: wat is een tochtsloot eigenlijk?

  3. kor feringa schreef:

    De Laan naar ’t Klooster is oorspronkelijk het kerkenpad tussen het klooster Selwerd en de kerk van Dorkwerd. De parochie Dorkwerd werd bediend vanuit het klooster. Het lijkt me sterk dat de doden niet naar Noorddijk werden gebracht, terwijl Dorkwerd (en ook Wierum) een eigen kerkhof hadden.

  4. kor feringa schreef:

    … dat de doden naar Noorddijk werden gebracht……

  5. Gelkinghe schreef:

    @Wieneke,
    Een tochtsloot of tocht was in het algemeen een wat grotere sloot, die ook oonder de schouw van het waterschap viel, dus met een duidelijk waterafvoerende functie. Zie ook::
    http://gtb.inl.nl/iWDB/search?actie=article&wdb=WNT&id=M068714&lemmodern=tochtsloot

    @Kor,
    Ik geef weer wat mijn achterneef en zijn achternicht zeiden. Wellicht geldt het begraven op Wierum / Dorkwerd tot in de negentiende eeuw, terwijl de periode nadien op de gemeentelijke begraafplaats van Noorddijk begraven werd? Het gebiedje viel onder de burgerlijke gemeente Noorddijk:
    http://www.atlas1868.nl/gr/noorddijk.html

  6. Jan Mulder schreef:

    Pas vandaag kwam ik voor het eerst op deze site terecht. Ik ben een rechtstreekse afstammeling van Claes Claessen en Anje Geerts. Zij trouwden op 19 mei 1720 te Wierum. In het doopboek van Wierum wordt bij hun kinderen ook melding gemaakt van dit woonadres. Latere nazaten woonden in Adorp en vervolgens op Noorderhoogebrug en waren kastelein van beroep. Bij invoering van de Burgerlijke Stand namen zij de achternaam Groeneveld aan. Mijn Oma van vaderszijde is Aafke Groeneveld (1895 – 1983).


Mijn gedachten hierbij zijn:

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s