Feestmaal in het Weeshuis

Bij hun bezoek aan Groningen in september 1777 werden prins Willem V en zijn vrouw Wilhelmina op het Prinsenhof toegezongen door kinderen uit het armste weeshuis van de stad: het Groene en Blauwe gecombineerde of Diaconieweeshuis. Het vorstelijk paar was dermate vergenoegd over de ordelijke manier waarop de kinderen de psalmen  uitvoerden, dat het ’t weeshuisbestuur 26 ducaten ten geschenke gaf, waarvoor de kinderen getrakteerd moesten worden op “een goeden maaltijd”.

Op 23 september was het zover en kregen de kinderen dat maal. En waar bestond ’t uit?

“’s Morgens kreeg ieder een boll met corinten tot ontbyt, ’s middag wierden ze op erweten , rundergebraat en een goede dronk wyn gedurende den maaltyd onthaald. Voorts konden zy den geheelen dag zo veel kluin (sterk Groninger bier) drinken, als zy begeerden. ’s Avonds aten zy rystenbry met zuiker en kaneel, waarby ieder een boll ontfing.”

Tegen het schenken van alcohol aan kinderen bestond dus geen bezwaar. Bij de maaltijd (enkelvoud!) bedienden overigens predikanten en weeshuisbestuurders de kinderen aan tafel. De kinderen waren voor de gelegenheid allemaal met oranje linten versierd en zongen toepasselijke liedjes.

Bron: De Maandelykse Nederlandische Mercurius van oktober 1777, 126 en 133.


3 reacties on “Feestmaal in het Weeshuis”

  1. anoniem schreef:

    Dat was ook eigenbelang van de bestuurderen, want normaal aten zij veel beter dan de wezen aan een aparte tafel en zouden liever geld toe vragen als ze mee moesten eten met het dagelijks verstrekte. Mijn overgrootouders zijn een tijdje “vader en moeder” van het armhuis in Peize geweest. Toen “Otie” om meer geld vroeg voor het inkopen van de nodige mudden dreuge bonen, kreeg zij nul op het rekest: “de armeluu kunnen wel peerdebonen eten, dei binnen ja goud te eten” .Otie kocht voor eigen rekening toch meer broene bonen dan peerdebonen in. Maar toen de voogden na hun jaarlijkse nakijken van de rekeningen en het bespreken van het gedrag van de bewoners, het gewoonlijk geserveerde feetsmaal van rijst met rozijnen en broene bonen met stroop en azijn (of grauwe erwten -capucjners – met rozijnen en sukker) en een goed stuk vlees verwachtten, kwamen zij bedrogen uit. Otie had het eten verwisseld, de bewoners hadden het feestmaal al achter de kiezen en de voogden kregen het eten van de bewoners voorgezet: peerdebonen met spekvet en omdat het een beetje een feestdag was, een plakje uitgebakken vet spek. Toen ze hun misnoegen uitten, sprak Otie de in onze familie vaak aangehaalde woorden, als de maaltijd wat “zunig” uitgevallen was: “Peerdebonen bennen toch goud te eten”.. Oties wraak was zoet geweest,, al hielden de voogden er een vieze smaak in de mond van over. Otie en Bes (benaming voor opa) werden niet herbenoemd. Alcoholgebruik was daar bovendien taboe, te veel alcoholisten onder de bewoners. Reina

  2. Wieke schreef:

    Is dit niet uit de tijd dat drinkwater weinig beschikbaar was en daarom ook door kinderen vaker alcohol werd gedronken, omdat men daar minder snel ziek van werd?

    • groninganus schreef:

      Drinkwater kwam destijds uit regenwaterbakken (onder dakgoten), of uit putten. Vooral uit putten kon het gevaarlijk zijn. Maar verwerkt tot de indertijd nog wat luxe aanvoelende thee of koffie viel dat natuurlijk wel mee.

      Hoeveel bier kinderen dronken is onbekend. Meestal werd er overdag trouwens een licht (stuivers-)bier gedronken, met slechts enkele procenten alcohol, Her is sprake van kluin, een zwaar bier met 9-11 % alcohol, bestemd voor wat meer speciale gelegenheden en recreatieve doeleinden..


Mijn gedachten hierbij zijn:

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.