De westelijke ingang van het Stadspark bij Peizermade

2014-05-22 025

Een collega van me verbaasde zich van de week over deze en een soortgelijke betonpaal bij de Groningerweg (of N372) ter hoogte van Peizermade. Het setje kloeke palen markeert het uiteind van een lange, min of meer rechte bosstrook, die via de volkstuinenstrips van de Bruilweering naar het Stadspark voert. “Het is daar bij Peizermade toch helemaal geen Stadspark?”, aldus mijn collega: “Het is er niet eens gemeente Groningen. Weet jij hoe dat zit en wanneer die palen daar neergezet zijn?”

Dat laatste kon ik op basis van stijl en belettering nog wel beredeneren: de palen moeten er in het Interbellum gekomen zijn. Het stond me bij dat ik hier al eerder een gedachtenwisseling over had gehad, maar daar kon ik de vinger niet goed op leggen. En omdat de vraag me niet losliet, besloot ik er ’s avonds een Delpher-query aan te wijden.

Het eerste dat ik met de termen Peizerstraatweg + Stadspark + ingang vond, was een verslag van de algemene ledenvergadering van de Vereniging Stadspark in het NvhN van 30 april 1925. Daarin wordt er melding van gemaakt dat er twee secundaire toegangswegen tot het Stadspark opgeleverd zijn:

“Op de sierlijke bruggen en op den zuidelijken wandelweg naar den  Peizerweg wordt de aandacht gevestigd De plantsoenen zijn ook hier  gereed gekomen, evenals de brug over het Eelderdiep zoodat wij staan  aan den vooravond van den dag, waarop deze weg geheel in gebruik kan worden genomen. Dank zij den onvolprezen heer Leonard Springer mag van een „park” worden gesproken, dat zïch als verlengstuk daar uitstrekt ten westen van het Stadspark. Ook de weg en zijn toegang bij den Peizerstraatweg ter hoogte van het café Mensinga werden voltooid.”

Dat café Mensinga, ook wel Parkzicht, stond min of meer op de plek waar nu de KPN-antennetoren staat. Dat is dus een andere entree/uitgang, namelijk die bij de toegangsweg welke tegenwoordig Campinglaan heet. De andere weg, de westelijke waar het hier om begonnen is, kreeg in zich een brug over het oude Eelderdiepje. Momenteel liggen er twee bruggen in, omdat er eind jaren twintig, parallel aan het oude Eelderdiep, nog het Omgelegde Eelderdiep bij kwam.

De westelijke toegangsweg tot het Stadspark kende dus net als het Stadspark een beplanting die door landschapsarchitect Leonard Springer was ontworpen. Deels liep ze over grond van de gemeente Eelde (nu Tynaarloo). Wat verder in Delpher sonderend, bleek tot mijn verrassing, dat de grond hier in 1923 door de gemeente Groningen gekocht was voor het Stadspark. Vermoedelijk zijn dan beide betonpalen bij de westelijke ingang ook uit de stad Groningen afkomstig. Het zou me absoluut niet vreemd voorkomen, als hun ontwerp van Siebe Jan Bouma zou zijn.

Overigens herinnerde ik me dankzij de zoekerij ook, waar ik die eerdere gedachtenwisseling vinden moest: bij het lemma Peizermade van de Plaatsengids. Ruim een jaar geleden verbaasde zich daar een Wim Bongertman over de stenen palen:

“Was hier vroeger de ingang van het stadspark? Dat is dan wel vreemd omdat het stadspark toch echt een park is en na deze steen geen spoor te vinden is van een park.”

Ik giste toen al dat de stenen er gelijk met het Stadspark waren gekomen, “waarschijnlijk om de kortere weg voor fietsers te markeren”. Een antwoord dat ik gemist had, was intussen dat van P. D. Schoonenberg op 1 december jl. Hij bevestigde al vanuit zijn eigen geheugen dat het om een officiële toegangsweg tot het Stadspark ging, die in eigendom was van de gemeente Groningen, en dat er oorspronkelijk sprake was van een parkaanleg met de vijvers en rododendrons, die je nu nog wel kunt zien, al wordt de bosstrook dan in tegenstelling tot vroeger aan de natuur overgelaten.

2014-05-23 012


3 reacties on “De westelijke ingang van het Stadspark bij Peizermade”

  1. anoniem schreef:

    Het doortrekken van het Stadspark tot aan de Peizermade zal zeker ook zijn grond gevonden hebben in de opkomst van wandelsportverenigingen en de behoefte van fietsers “oet Stad” aan een uitgebreider rondje fietsen. Het moest natuurlijk wel op een zondagmiddag te doen zijn, van ontkerkelijking was immers nog nauwelijks sprake. Ook was niet iedere Stadjer gediend van de landelijke luchtjes en rond melkenstijd het paard- en wagenverkeer van de aan de Peizerweg gevestigde boeren. Al een paar jaar na aanleg zal men ook in dit gedeelte van het Stadspark op een verstikkend warme dag lekker koel in de schaduw hebben kunnen wandelen of fietsen. De aanwezigheid van de kleine vijver bood ook nog eens zicht op watervogels en libellen en dergelijke, terwijl de luchtbellen van vissen in het water ook voor afleiding zorgden. Reina.

  2. Mooi dat ook dit mysterie weer is opgelost. En ook Reina’s betoog klinkt plausibel en is een mooi visualiseerbaar tafereeltje.

  3. K.H.v.d.Veen schreef:

    Ik heb jaren op Peizermade gewoond.. In mijn eerste kinderjaren had de straat in mijn herinnering geen naam, maar gewoon een nummer. Wij woonden BV. Op Peizermade B47. Begin 50-er jaren werd dat de Groningerweg. Het Omgelegde Eelderdiepje is nieuw voor mij. De bevolking noemde dat het Peizerdiepje en dat, wat nu het Peizerdiep heet, heette destijds ” de Gouw”. Trouwens leuk om te lezen.


Mijn gedachten hierbij zijn:

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.