Jeugdvermaak veroorzaakt miskraam? Een treurige historie ontzenuwd

Het was een “treurige geschiedenis” volgens de Utrechtse en de Provinciale Drentsche en Asser Courant van 14. respectievelijk 19 maart 1856. In Havelte was ’s avonds bij een jong en pas getrouwd boerenstel op het venster gebonsd door opgeschoten jongelui, “gelijk zulks op de dorpen dezer omstreken dikwijls gebeurt”. Daarna was dat venster plotseling opengetrokken. Omdat zijn vrouw hoogzwanger was, en schrik in die toestand volgens de gangbare opvattingen heel gemakkelijk tot een miskraam kon leiden, liep de man des huizes woedend zijn woning uit, op zoek naar de daders. Buiten op de weg voor zijn huis wist hij een overbuurjongen, zoon van een dikke boer, bij de lurven te grijpen en begon op hem in te slaan. Die jongen verweerde zich, er ontstond een geweldige matpartij, en toen die eindelijk afgelopen was, liep de jonge boer zijn huis weer in met een gezicht vol schrammen, wonden en bloed, “zoodat hij er monsterachtig uitzag en bijna niet te kennen was”. Wat hij had gevreesd, gebeurde nu:

“Zijne jeugdige vrouw in hoogst zwangeren toestand verkeerende, is daarop onmiddelyk van een levenloos kind bevallen en daarna weldra overleden.”

De suggestie dat de kloppartij tot de miskraam en de dood van de vrouw leidde, bleek echter onjuist.  In een volgende editie van de Drentsche en Asser Courant stond namelijk een ingezonden stuk van ‘Een vriend van waarheid en orde’ (mogelijk ds. Swiers van Havelte),  die meldde dat de meeste feiten op zich misschien wel klopten, maar dat er geen oorzakelijk verband tussen bestond.

Ten eerste kon de boerin volgens briefschrijver niet geschrokken zijn door de aanblik van haar bebloede man. Want haar echtgenoot had uit voorzorg een doek om zijn hoofd gewikkeld, voordat hij de kamer binnenkwam. Ook waren zijn wonden binnen een paar dagen al genezen en niet of nauwelijk meer te zien – ze stelden dus maar weinig voor. Ook was de vrouw niet meteen, maar pas de volgende dag, “na eene allermoeijelijksie verlossing” bevallen. Haar eigen overlijden volgde weer enkele dagen later:

“Wy meenen dus te mogen beweren, dat er tusschen die schermutseling en de ongelukkige bevalling der jeugdige vrouw niet het minste verband bestaat.“

Interessant is wat de briefschrijver zegt over het vermaak van de jeugd, om mensen de stuipen op het lijf te jagen door het onverwacht kloppen op vensters en het opengooien daarvan:

“Van het openen van eene deur of venster door jongelieden schrikt eene Havelter boerin niet, dewijl men daaraan wel gewend is. “

Toch maakt de briefschrijver duidelijk dat hij niets van dit vermaak moet hebben:

“Hartelijk is het intusschen te wenschen, dat deze veel besprokene gebeurtenis aanleiding mogt geven, dat onze jongelieden betamelijker uitspanningen zoeken, dan het zwerven bij avond door wegen en stegen, dikwerf onder woest gezang, en het gluren door deuren of vensters.“

Advertenties

11 reacties on “Jeugdvermaak veroorzaakt miskraam? Een treurige historie ontzenuwd”

  1. Emigrant schreef:

    Voor opgeschoten jongelui zal er in 1856 te Havelte héél weinig ander vermaak geweest zijn. Enig begrip heb ik wel voor ze. Had de vriend van waarheid en orde een alternatief?

  2. Simon schreef:

    Dus ook 150 jaar geleden waren er al rotjongens …. En de kranten waren toen ook al behoorlijk vooringenomen in hun berichtgeving!

  3. Petra schreef:

    Ben best wel benieuwd wie de kraamvrouw was… Zou het makkelijk uit DrenLias zijn te lichten?


Mijn gedachten hierbij zijn:

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s