Een verdwenen toegangspoort in Amsterdamse Schoolstijl

Foto: Robert Scheltens.

Foto: Robert Scheltens.

Vidimah liet me van de week deze foto van een Groningse kleuterschoolpoort zien. “Die lijkt me wel wat voor je weblog”, zei ze. En dat vond ik ook wel. Ten eerste omdat het een heel grafische foto is, die ten tweede ook nog eens de nodige associaties oplevert. Zo dacht ik bij het zien meteen: “Gij die hier binnentreedt, laat elke hoop varen”.

De foto bleek van Robert Scheltens. Hij had haar gemaakt in 1972 of 1973 op een locatie ergens in de Groningse binnenstad, vertelde hij me. Maar hij noteerde niet waar en wist ook niet meer welke plek het was.

Op dat moment had ik via de Beeldbank Groningen en Delpher al gezocht op geref[ormeerde] kleuterscholen, maar tevergeefs, want juist deze zat er niet bij. Een nieuwe zoektocht via de plaatjesmodus van Google leverde echter wèl succes op: de locatie is Zwarteweg 19. Vanmiddag ben ik er even wezen kijken en het ziet er nu zo uit:

2015-12-13 002

De poort is vervangen door een ander hek, maar het achterliggende schoolgebouw staat er nog steeds. Dit blijkt een ontwerp te zijn van de later in Westerbork gefusilleerde architect Henri Rots, en werd in 1927 gebouwd in opdracht van de ‘Vereeniging tot Stichting en Instandhouding van scholen voor Lager Onderwijs op Gereformeerde grondslag’. Destijds stond deze foto in de krant:

NvhN 10 nob. 1965

Hoewel het toegangshek begin jaren 70 met de toevoegingen zoals dat prikkeldraad nogal concentratiekampachtig aandoet – ongetwijfeld met de bedoeling om inbrekende junkies te weren – had het gebouw bij de opening in 1927 juist een heel vriendelijke uitstraling. Het kreeg ook meteen een zeer positieve bespreking in het Nieuwsblad van het Noorden. Volgens de verslaggever was de rondleiding door Henri Rots een waar genoegen geweest:

“De school staat met haar fraaien frontgevel naar den Zwarteweg. Er voor is een ruim plein met een zandspeelplaats, terwijl aardige bankjes de kleuters gelegenheid geven te rusten. Naast het gebouw is een ruime bergplaats, terwijl op het buitenterrein nog enkele stukjes grond zijn opengehouden voor schooltuintjes.

Het eigenlijk schoolgebouw maakt een prettigen indruk. Prettig doen al dadelijk de vroolijke kleuren op den gevel aan en, wanneer men binnen komt. wordt men telkens getroffen door de frissche en wel harmoniëerende kleuren, die de architect overal aangaf. “

Exterieur en interieur komen ook aan bod op een pagina met foto’s van Jim Ernst op de Amsterdamse Schoolwebsite Wendingen. Binnen zie je prachtige details zoals de granieten vloer van de gang, het siersmeedwerk van de trappartij en een origineel glas-in-loodraam met de vermanende tekst: ‘Zijt op tijd’. Volgens architect en eigenaar-bewoner Thon Karelse, die in Hervonden Stad 2003 een artikel over het gebouw schreef, werkte Henri Rots in 1927 nog puur in de stijl van de Amsterdamse school, “terwijl het metselwerk er een minder verfijnde (Groninger) variant van is”.

Na de oorlog ging de kleuterschool De Krekels heten. In 1978 werden er bij mijn weten voor het laatst leerlingen geworven. Staat in Groningen zegt dat er later nog het Noordelijk Avondcollege in zat. Aan onderhoud werd weinig gedaan, en sommige bouwelementen zoals de hoektorentjes op het dak en verschillende ornamenten zijn mogelijk uit veiligheidsoverwegingen weggehaald. Ook verdween de originele toegangspoort.

Inmiddels was de gemeente eigenaar. Zij bood in februari 2001 het gebouw te koop aan met een woonbestemming erop. Tevens kreeg het een gemeentelijke monumentenstatus. Voor het herstel gaf de gemeente een zogenaamde Kanjersubsidie die een deel van de restauratiekosten dekte.

Terwijl de school zoveel mogelijk hersteld werd, kwam de poort er nooit weer. Als je het mij vraagt, is er zelfs geen andere foto van, dan die bovenaan dit logje.

Vervolg

Advertenties

3 reacties on “Een verdwenen toegangspoort in Amsterdamse Schoolstijl”

  1. Toch mooi dat je die locatie weer hebt weten te vinden.

  2. René Ruiter schreef:

    Prima informatie en leuke verwijzingen, dit is mooi internet.


Mijn gedachten hierbij zijn:

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s