Rotterdam gaf Groninger immigrant een koud welkom

Haije Luppes Rubenga was een hovenierszoon, geboren en getogen te Veendam, maar in Rotterdan getrouwd met een burgerdochter uit die plaats. Omdat hij daar in de handel wilde, kocht hij zich het Rotterdamse burgerrecht, wat een voorwaarde was om überhaupt handel te kunnen drijven. Ook kocht Rubenga een pand en een handelsvoorraad. Maar tot zijn grote teleurstelling legde men hem een verkoopverbod op, zolang hij geen ‘acte van indemniteit’ kon tonen, afgegeven door de diaconie van Veendam.

In Groningerland was zo’n indemniteitsakte of garantstelling standaard acht jaar geldig. Als een nieuwkomer in die periode tot armoe verviel, werd hij door de diaconie van zijn vorige woonplaats ondersteund, zo beloofde die diaconie in die akte. Dergelijke vrijwaringsakten waren in onze provincie voorgeschreven van 1704 tot ongeveer 1870.

De diakenen van Veendam gaven Rubenga zo’n standaard-vrijwaring mee, maar de heren burgemeesters van Rotterdam geliefden deze niet te accepteren. Rubenga, die meermalen op het stadhuis zijn opwachting kwam maken, kreeg er steeds de kous op de kop. Zo zeiden de heren

“dat hij zulx zelf wel konde geschreven hebben omdat alles één hand scheen te zijn en daarbij ook niet door de praedicant met de volle kerkenraad verteekend was…”

Bovendien vond het Rotterdamse stadsbestuur de Veendammer borgstellingstermijn van acht jaar onvoldoende. Rubenga moest zich voorzien van een akte “voor zijn geheele leeftijd”, eentje, die met andere woorden, tot zijn dood geldig was! Zo’n immigrant zou ooit eens een beroep op de armenkas kunnen doen, dan moest de plaats van herkomst maar voor hem dokken, maakte niet uit hoe lang hij al in Rotterdam woonachtig was en of hij hier een bijdrage geleverd had aan Rotterdams welvaren.

Rubenga reisde daarom opnieuw af naar het verre Veendam om zich andermaal bij de diakenen te vervoegen, met het vriendelijke verzoek om zo’n levenslange borgstelling. De diakenen waren “wel niet weigerachtig”, maar wilden dit toch ook niet doen zonder toestemming van de Oldambtster drost. Immers, het Oost-Groninger diaconiereglement schreef acht jaar als borgtermijn voor en de Rotterdamse eis ging daar ver overheen..

Begin 1790 vroeg Rubenga de tussenkomst van de drost. Die won informatie in bij de Veendammer diaconie en gaf zijn toestemming voor een levenslang geldige akte van indemniteit. Eindelijk kon de Veendammer hovenierszoon dan een koopmansbestaan gaan opbouwen in Rotterdam.

De noordelijk aandoende familienaam Rubenga, die nu juist ontbreekt in het noorden, komt zodoende voornamelijk voor in Rotterdam.

Maar, jongens, wat maakte Rotterdam het zulke nieuwkomers moeilijk.

Bron: RHC Groninger Archieven, Toegang 731 (Plaatselijke gerechten Oldambt) inv.nr. 6134: samenvattingen van verzoekschriften, met de daarop genoteerde kantbeschikkingen.

Advertenties

6 reacties on “Rotterdam gaf Groninger immigrant een koud welkom”

  1. Sjoe! schreef:

    Koopmannetjes met kleine koopmanszieletjs! 🙂 Hollanders, wat! :-))
    Overduidelijk oneerlijke concurrentie!

  2. Emigrant schreef:

    Ookl toen al weinig sympathie voor gelukzoekers.

  3. Het is van alle tijden, jammer genoeg.
    Gr Jan Wilde een Tuin.

  4. Jan de Jong schreef:

    Dij Ollanders zaten nait te wachten op zo’n joukere Grunneger.

  5. aargh schreef:

    Al was het dus vooral om zich in te dekken tegen mogelijke kosten, op die manier kregen alleen de zeer gemotiveerde onvermoeibare doorzetters daar een kans, daarmee pikte Rotterdam wel de krenten uit de pap.

  6. Wieneke schreef:

    Ik heb ooit in Rotterdam een collega met de naam Rubenga gehad. Ik was hem helemaal vergeten, maar door jouw stukje heb ik meteen weer beeld. In de havenstad wonen heel veel mensen van Noordelijke afkomst. Allemaal ooit geëmigreerd vanwege het werk en de nakomelingen zijn er gebleven. Er was toen kennelijk aanbod van arbeiders uit andere provincies genoeg en dan kun je natuurlijk wel kritisch zijn en alleen de besten, met wie je weinig risico loopt, uitkiezen.


Mijn gedachten hierbij zijn:

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s