“Het socialisme is daar onbekend. Er is er misschien niet één, die er iets van weet”

Terwijl het zaad van de revolutie in Friesland en Groningen allang wortel had geschoten, viel het in Drenthe nog op een rotsbodem. Dat merkte ook de rooie dominee Van der Heide uit Scherpenzeel, die in 1897 in het Drentse deel van het kiesdistrict Wolvega een verkiezingscampagne wilde organiseren voor een SDAP-kandidaat bij de ophanden zijnde parlementsverkiezingen.

Het kamerlid voor dat district was de liberaal Houwing, die in Havelte woonde, waar hij voordien, en zelfs nog even tijdens zijn kamerlidmaatschap, predikant was geweest. Diens rooie collega uit Scherpenzeel kreeg in Zuidwest-Drenthe geen poot aan de grond. Hij schreef in De Klok, het blad van de Friese progressieven:

“Maandag jl. begaf ik mij op mijn trouwe fiets over Steenwijk de heide op. Ik bereikte Havelte. Daar is het hol van de leeuw. De heer Houwink is daar ‘domineer’ geweest en thans woonachtig. De logementhouder maakte bezwaren mij de zaal te geven. Hij is tevens winkelier, woont nog maar twee jaar in Havelte en is bang dat zijn zaak door het laten optreden van een ‘sosjaal’ zal verloopen.

In het een uur verder gelegen Uffelte (kerkelijk één met Havelte) was het nog erger. “De menschen waren niet lichtgeloovig”, werd er mij gezegd, dus was er voor een socialist niets te halen”.

Twee uren verder ligt Diever. Ook daar werd kortweg de zaal geweigerd. Ik was nog van plan Vledder te bezoeken, maar herinnerde mij tijdig dat ook daar een sterke liberale kiesvereeniging is, die zeker het vergaderen kon beletten.

Zoo ben ik genoodzaakt niet te kunnen voldoen aan wat ik op mij nam. De heer Houwing zit in die buurt, wat men noemt: vast. Bij de boeren en neringdienden zeer vast. Het socialisme is daar onbekend. In die drie plaatsen is er misschien niet één, die er iets van weet.

Toch gevoelen de arbeiders de verongelijking, zooals ik uit gesprekken kon opmaken. Besef hoe het ‘anders kan’ ontbreekt. Alleen zeiden bijna allen mij “dat de riken wel wat meer betalen mosten”.”

Bron:  De Recht voor Allen van 26 mei 1897, die het bericht uit De Klok overnam.

Advertisements

2 reacties on ““Het socialisme is daar onbekend. Er is er misschien niet één, die er iets van weet””

  1. fialas schreef:

    In 1897 was Maastricht toch wel een stuk verder. Ofschoon de strijdbare Vliegen op den duur naar Amsterdam moesrt uitwijken. Waar zijn naam nog voortleeft in het Vliegenbos.. Dat de riken wel wat meer mosten betalen, is goed gezien, het is een klacht van alle tijden.

  2. Wieneke schreef:

    Ja, en nu betalen ‘de riken’ zich gewoongweg te pletter en is het nog niet goed.


Mijn gedachten hierbij zijn:

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s