Aurich en Ihlow

Voor het eerst eens mee geweest met een excursie van Stad en Lande. Doel van de tocht was Oost-Friesland, om meer precies te zijn Aurich en Ihlow.

Aurich was ooit het machtscentrum van Oost-Friesland. We werden er in de Ständesaal van de Ostfriesischen Landschaft ontvangen met Assamthee en slingerende zandkoekjes:
DSC06247
Boven de zaaldeur een wapen uit de eerste Pruisische overheersingsperiode (1744-1806) met twee wildemannen als schildhouders:
DSC06257Heel interessant zijn die grisailles, verwijzend naar economische zaken. Ze doen me denken aan de voorstellingen die je op Oldambtster boerderijen ziet. Maar daarover graag eens in een apart logje.

Uitleg bij de immense portrettengalerij van (bijna) alle vorsten die het tussen 14zoveel en 1918 voor het zeggen hadden in Oostfriesland:
DSC06263
Boven ons een Pruisische adelaar op een verhoogd stuk plafond:
DSC06265
Der alte Fritz met maarschalkstaf en wandelstokje:
DSC06280
Op een plank in een overdadig versierde zijkamer deze vorstelijke slokjes:
DSC06306
Fraai gebrandschilderd glas met heraldische voorstellingen zit er in de vensters van die zijkamer. Berin met mobieltje wil er eigenlijk wel eens uit:
DSC06315
Gevederde vrouw doet aan bodybuilding (harpij in het wapen van de gravenfamilie Cirksena):
DSC06317
Tot de tanden toe gewapende kerel bij de Upstalsboom? (Dit wapen zag je veel):
DSC06324
Weer buiten de deur – boze krijgsman bovenaan het portaal:
DSC06330
Onderweg – gebeeldhouwd reliëf boven de ingang van gemeentelijke spaarbank wijst op ‘Wie wat bewaart heeft wat’:
DSC06339
In het halletje van deze spaarbank voornamelijk tegels van kinderspelen:
DSC06341
Straatbeeld in Aurich:
DSC06347
Lambertikerk – altaarretabel, waarschijnlijk rond 1500 gemaakt in een Antwerps atelier, afkomstig van het klooster in Ihlow:
DSC06348
Kruisgang. Let even op die soldaat links, die Christus nog even een geniepige schop in zijn dij geeft:
DSC06355
Aan de achterkant van het retabel deze voorstelling van het laatste avondmaal, waarop de Christusfiguur zijn makkers, die meest weinig oog voor hem hebben, tot stilte probeert  te manen:
DSC06369
Exuberant uithangteken met meerdere maanstanden:
DSC06375
Het plaatselijke persbolwerk:
DSC06376
Laan door het langgerekte stadskerkhof:
DSC06382
Ernaast deze Jugendstil?-Fortuna:
DSC06387
De Cirksema’s waren in de vijftiende eeuw de bovenliggende hoofdelingen. Tot ze in 1744 uitstierven wegens iets te veel inteelt, heersten ze als graven over Oostfriesland. In 1880 werden hun graven in de Lambertikerk geruimd, maar kreeg hun gebeente een nieuw onderkomen in een mausoleum dat vormgegeven is als een romaanse kapel. De dames en heren liggen er in rijkversierde tinnen kisten:
DSC06392 was 400
Christusfiguur op zo’n kist
DSC06396
Ooit de vorstelijke paardenstallen, nu een onderkomen van ambtenarij:
DSC06420
Vijftien kilometer van Aurich ligt Ihlow, waar de fundamenten van een cisterciënzer kloosterkerk zijn teruggevonden, en waar een staketsel een beeld oproept van die kerk:
DSC06436
En dit is nog maar een deel:
DSC06446
In een kelder het echte werk, de opgegraven stiepen die de kerkpilaren droegen  en andere, lichtere fundamenten:
DSC06463
Op de bosweg terug een vertaling van passages uit de ’17 Keuren en 24 Landrechten‘, de kern van het gemeenschappelijke Oudfriese recht:
DSC06470
Bij de parkeerplaats met de bus even gekeken hoe de zo’n meiboom er van onderen uitzag – welnu, als een kleurrijk vredesteken:
DSC06474

Ik ga nog wel eens vaker mee met Stad en Lande, dunkt me.

Advertisements

8 reacties on “Aurich en Ihlow”

  1. André Looijenga schreef:

    Prettige ironische opmerkingen bij al die Pruisische koninklijke memorabilia daar in koekblikstijl…

    Op dat zwarte kuilplastic in het bos in Ihlow staan trouwens geen teksten uit de Lex Frisionum, maar stukken uit de 17 Keuren en 24 Landrechten. De kern van het gemeenschappelijke Oudfriese recht. Dat die teksten daar zo in het Hoogduits hangen te hangen, blijf ik toch wel een beetje jammer vinden.

    • groninganus schreef:

      Bedankt voor de verbetering, die ik doorvoer in de tekst. In Oost-Friesland zijn er heel weinig Friestaligen over, meen dat ik een getal van 6000 hoorde noemen, gister.

      • André Looijenga schreef:

        Inderdaad, in de gemeente Saterland (drie dorpen die net buiten het eigenlijke historische Oost-Friesland, ‘achter’ Leer en Papenburg, liggen) wordt het Saterlandse Fries gesproken. Voorzover ik weet, zijn er tussen de 1000 en 1500 sprekers. Vanaf het laatste kwart van de 20e eeuw is men in die dorpen actief om de taal in stand te houden, wat ze naar verhouding best aardig lukt trouwens, ook al is het Saterlands niet direct heel zichtbaar en hoorbaar als je de dorpen bezoekt.

        Het Saterlands stamt af van het Oud-Eems-Fries, het dialect van het Oudfries dat gesproken werd in de Ommelanden en westelijk Oost-Friesland. De taal lijkt er te zijn bewaard doordat de streek als een zand-eiland in het veen lag, en men er katholiek gebleven is. Het Saterlands geeft een indruk van hoe er in de provincie Groningen gesproken zou zijn, als ze in de Ommelanden Fries was blijven praten: het heeft onder andere de typische /ai/- en /ou/-klanken van het Gronings en het Ostfriesisch Platt. Voor mij als Westerlauwers-Fries-spreker valt geschreven Saterlands met wat puzzelen te ontcijferen, maar is het als gesproken taal niet direct te verstaan (op de leenwoorden uit Platt en Duits na…).

  2. Wieneke schreef:

    Wat een leuke en interessante excursie. Ik vind die staketsel-kerk helemaal top en jouw commentaren op de mooie foto’s ook 🙂

  3. Hein Bekenkamp schreef:

    Verrassend dus: een katholiek altaarstuk uit Ihlow in de Lutherse Lambertikerk in Aurich. ‘Wij van Klooster Yesse’ komen er graag.

  4. S. Boom schreef:

    De gevleugelde vrouw: ἅρπυια, harpyia, één van de drie dochters van Electra en Thaumas

  5. Je hebt in woord en beeld prachtig verslag gedaan van deze ongetwijfeld interessante excursie. Ik heb er weer van genoten.


Mijn gedachten hierbij zijn:

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s