Een prooi der vlammen door stoompot

brandrapportje elzo Perton 1892 (2)

Cadeautje van collega’s in de mailbox: een rapportje over de brand bij mijn  betovergrootvader en diens overburen, opgesteld door burgemeester P.J. de Hoop van Finsterwolde, en door deze op 4 maart 1892 verzonden naar de officier van justitie te Winschoten.

Op zich is die brand niet nieuw voor me, die vond ik eerst al eens in een gemeentelijk jaarverslag, en naderhand in de Winschoter Courant. Geen van beide bronnen geeft echter de oorzaak. Die staat nu wel in dit stuk. Om De Hoop aan te halen:

“De oorzaak der brand is hoogstwaarschijnlijk ontstaan door een stoompot.”

Een oorzaak die ontstaat – de burgemeester was duidelijk geen stilist. Niettemin schopte hij het, na nog geen jaar die functie in Finsterwolde te hebben bekleed, tot burgemeester van Veendam eerst en later Sneek.

Als we onder stoompot een afgesloten, metalen omhulsel mogen verstaan, waarbinnen een ander metalen omhulsel verhit wordt met stoom, zal zo’n apparaat op zich geen brand kunnen veroorzaken. Maar het kan bij oververhitting natuurlijk in het ongerede raken en bijvoorbeeld een onderstaand petroleumstel laten omvallen. Vallende petroleumstellen veroorzaakten wel vaker brand.

(Met dank aan E. & P.)

Advertenties

2 reacties on “Een prooi der vlammen door stoompot”

  1. anoniem schreef:

    Had je betovergrootvader een zwienegie op staal?(stal), een zgn. vetmester? De stoompot kan in die tijd heel goed z’n grote zwarte enigszins platte pot zijn geweest, met meerdere ringen en een in verhouding klein deksel. Deze werden ook wel voor de slacht gebruikt, voor de kook- en inweekwas en voor het slobber bereiden voor een varken. Mijn tante had hem in een stookhut, er zijn wel afbeeldingen van op internet, weet zo gauw niet meer waar, en in vele gevallen was er een zeer laag kookstel bij, op turf, kolen of wat dan ook in de tijd van gebruik gangbaar was. Ik denk in die tijd een open vuur onder de schouw en als zo’n stoom- of kookpot droogkookte kon de inhoud wel eens vuur vatten. Ik weet dat er een afbeelding in Buitenleven of Landleven heeft gestaan. Niet voor niets bouwde men stookhokken een eindje van de eigenlijke woning af om brand in het hoofdgebouw zoveel mogelijk te beperken. Kijk eens naar het beroep van betovergrootvader, er zullen ongetwijfeld meer dingen met zo’n kookpot gedaan zijn, misschien beenderen uitkoken of loog om lijm of zeep te maken?Reina

    • groninganus schreef:

      De brand ontstond bij de overburen – die hadden dus de stoompot en eventueel zwien op hok. Dat het huis van mijn betovergrootvader ook afbrandde, kwam doordat de brand oversloeg door de harde wind.

      Zo’n pot als je omschrift herinner ik me nu ook. Heb er nog op zitten zoeken bij Delpher. Ze komen vanaf 1880 redelijk vaak voor op lijstjes van te verkopen spullen op boerenboeldagen..


Mijn gedachten hierbij zijn:

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s