Nieuw-Beerta wilde Beerta splitsen

In de paar eeuwen dat ze nu bestaan, vertonen de Groninger gemeenten, net als die bijna overal elders in het land, één constante: ze waren voortdurend te klein. Gemeentelijke herindeling is dan ook een synoniem voor samenvoeging en schaalvergroting. Van splitsing wordt hoogst zelden vernomen.

En toch is er wel eens zo’n splitsing ter sprake gebracht in de Tweede Kamer. In 1851 was dat, vlak na de liberale revolutie die onder meer een boer uit Nieuw-Beerta, Jan Freerks Zijlker, naar die Kamer bracht.

Uit diezelfde plaats, Nieuw-Beerta, kwam een adres van de vier voornaamste ingezetenen, gesteund door de handtekeningen van allerlei andere dorpsgenoten. In dat adres meldden de Nieuw-Beertsters dat ze bij de koning een verzoekschrift hadden ingediend “ter verkrijging eener splitsing van de gemeente Beerta”. Aan de Tweede Kamer de vraag of zij daaraan wilde meewerken.

Afgaande op het adres, was de gemeente Beerta een weinig evenwichtig samengesteld geheel. Met de Oudedijk, de Kroon- en de Stadspolder herbergde Nieuw-Beerta ongeveer de helft van de inwoners der gemeente Beerta, maar deze helft bracht “ver meer” dan de helft van de gemeentelijke inkomsten op. Toch leverde Nieuw-Beerta, als uitkomst van het plaatselijke censuskiesrecht, slechts een derde van de kiezers voor de Beertster gemeenteraad. In Oud-Beerta woonde kennelijk een veel groter aantal mannen dat aan de vermogenseis voldeed. Raadsverkiezingen verliepen toen anders dan nu, want niet de hele raad trad eens in de vier jaar af, maar periodiek een beperkt aantal leden. De meerderheid kon zich op die manier veel forser doen gelden. In de gemeente Beerta was dat ook zo: slechts twee van de elf raadsleden woonden in Nieuw-Beerta.

Daar kwam bij dat er vaak verschil van mening bestond tussen Oud- en Nieuw-Beerta. Volgens de Nieuw-Beertster adressanten werd hierdoor “de ontwikkeling van een zelfstandigen werkzamen volksgeest” tegengewerkt – met andere woorden: om wat gedaan te krijgen moest de minderheid in het gevlei komen bij de meerderheid. Ook de afstand naar Beerta vormde in hun ogen een probleem. Als het niet mogelijk was om Nieuw-Beerta een status als zelfstandige gemeente te geven, dan wilden de Nieuw-Beertsters graag samengaan met Nieuweschans. Volgens hen kon Oud-Beerta dan mooi fuseren met Finsterwolde.

De Tweede Kamer besloot de zaak op de lange baan te schuiven . Te zijner tijd zou er een wetsvoorstel kunnen komen, heet het. Wel kwam het verzoekschrift van de Nieuw-Beertsters ter inzage te liggen, maar verder werd er niet meer van gehoord.

Advertenties


Mijn gedachten hierbij zijn:

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s