Geen recht voor bezwangerde meid

In haar rekest vertelde Stijntie Haijkes hoe ze het afgelopen jaar als dienstmeid had gediend bij de wed. Cornelis Berends in Midwolmerhamrik. Daar was ook een Jan Jacobs, de zoon van Jacob Takens, als knecht aan het werk. En die had haar “tegens haar sin en wil gedwongen tot de vleeselijke conversatie”. Zodoende was ze zwanger geraakt. Zoals destijds wel vaker, zou verkrachting de basis van een huwelijk moeten zijn. Eerst beloofde Jan haar trouw, maar nu puntje bij paaltje kwam weigerde hij “haar te eeren”.

Daarom wilde Stijntie een proces tegen hem beginnen. Maar ze was slechts een dienstmeid zonder bezit en kon dat dus niet betalen. Nou bestond er een regeling in dit soort gevallen, waar Stijntie graag gebruik van wilde maken. Ze verzocht om het “jus gratiae”, oftewel het armenrecht: de toewijzing van een gratis advocaat om haar zaak te bepleiten. Haar verzoek tekende ze met een kruisje – ze kon dus niet eens schrijven.

Op 21 maart 1774 besloot de Oldambtster drost eerst maar eens om beide partijen te horen. Dat gebeurde een week of drie later. Bij die gelegenheid bleek dat Stijntie “niets tot stavinge van haar regt“ kon inbrengen. Ze had, met andere woorden, geen enkel bewijs voor Jans trouwbelofte,
zelfs niet een kostbare munt of penning zoals een jongeman anders wel ‘op trouw’ aan zijn beminde ten geschenke gaf. Daarom wees de drost Stijnties verzoek om het armenrecht af: aan zo’n bij voorbaat verloren zaak ging hij geen geld spenderen. Wel schold hij haar, misschien uit medelijden, de kosten van de verzoekschriftprocedure kwijt.

Bron: RHC Groninger Archieven, Toegang 731 (gerechten Oldambt) inv.nr. 6124.


2 reacties on “Geen recht voor bezwangerde meid”

  1. Wieneke zegt:

    Zoveel onrecht en dan te weten dat het nog steeds bestaat. Niet in ons land wellicht (al weten we dat niet eens zeker met al die nieuwkomers) maar wel op andere plekken op de kloot.


Mijn gedachten hierbij zijn:

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s