Een ondraaglijke vrouw

dronken vrouw

Ze waren in 1751 getrouwd, Jan Haijes en Grietje Gosses. Beiden kwamen uit Veendam. Zij was een weduwvrouw en hij een jongeman.

Ruim twintig jaar later deed hij zijn beklag over haar in de Oldambtster drostenborg. Hij vertelde er dat zij

“zig zedert eenige tijd sodanig slegt en ongeregelt heeft aangestelt dat het voor suppl[iant] ten eene maal ondragelijk is, zijnde [zij] meest alle tijd vol en dronken, verquistende en verpangelende alles dat maar kan bekomen, hebbende voor eenige tijdt selv in persoon de glasen in hunne behuisinge ingeslagen, zijnde somtijds eenige dagen geheel niet in huijs, wordende geen eten voor suppl[iant] klaargemaakt en, met één woord, de gehele huishoudinge totaal versuimt.”

Wat ik zo mooi vind in dit citaat is het woord ‘verpangelende’ – verpangelen stond destijds voor verruilen en versjacheren. Kennelijk verkocht Grietje alle huisraad voor drank. Om te voorkomen dat haar man volledig zou worden geruïneerd, zo vond hij, moesten er maatregelen genomen worden. Daarom vroeg hij de drost om een onderzoek in te stellen.

De drost belegde in eerste instantie op 19 oktober 1772 een hoorzitting met man en vrouw alleen, maar wilde naderhand voor een beter beeld ook de drie naaste buren ter weerszijden van het paar horen, plus de personen die beider advocaten nog eventueel zouden willen oproepen.

Ruim een week later, op 27 oktober hoorde de drost deze mensen aan. Jan Haijes benadrukte nog eens “graag in vrede te willen leven” met zijn vrouw – een scheiding lag dus niet in zijn bedoeling.

De drost gelastte Grietje uiteindelijk

“zig mede conform de publijke egtverbintenisse, haar met haar man te comporteren”.

Als ze dat niet deed, zou de drost “op de eerste valabele klagte” andere maatregelen nemen. Uitdrukkelijk zei de drost er echter bij dat dit ook voor Grietjes man gold. Blijkbaar wilde hij Jan Haijes niet helemaal vrijpleiten van zijn vrouws onhandelbaarheid.


Bron: RHC Groninger Archieven, Toegang 731 (gerechten Oldambt)) inv.nr. 6124 (samengevatte rekesten met de kantbeschikkingen daarop genomen).


2 reacties on “Een ondraaglijke vrouw”

  1. Moniek zegt:

    Zou de man zelf ook aan de drank zijn dat de drost hem op het eind ook waarschuwde?


Mijn gedachten hierbij zijn:

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s