Hoe een oude vrouw de kogel van Bommen Berend in haar hersens kwijtraakte

twee-musketkogels-ca-2003-bij-loopgraaf-bommen-berend-meeuwerderweg

Twee musketkogels, ca, 2003 gevonden bij een loopgraaf van Bommen Berend aan de Meeuwerderweg. Ter vergelijking op de achtergrond een koperen vingerhoed.uit de nalatenschap van mijn moeder.

Naast bijdragen van collega Ludolph Smids, bevatten de bundels van dokter Blankaart gevalsbeschrijvingen door de Groninger heelmeester Cornelis Iben. De opmerkelijkste daarvan gaat over een slachtoffer bij het beleg van Groningen door Bommen Berend in 1672:

“Seeker oude vrouw in de belegeringe van Groningen staande in haar deur in de Molenstraat, wiert geschooten effen boven de neus en rechteroog door ’t cranium (=schedel, HP), sodat men de kogel met de proevet ondersoekende niet vinden noch voelen kost, maar bleef altijt, hoe subtijl het ook ondersocht wert, yets van de hersenen aan de provette hangen…”

Iben zei derhalve tegen haar “vrienden”, oftewel familie, dat de vrouw zeer zwaar gewond was en mogelijk niet meer van haar ziekbed zou opstaan. Hij maakte dan haar wond schoon, door onder meer losse botschilfertjes te verwijderen, en legde een gecompliceerd verband aan met onder meer een klein “wiekje” en daaroverheen compressen. De wond groeide vervolgens in vijf zes weken mooi dicht en intussen hield de vrouw zich goed aan haar dieet, zodat er geen spasmen, verlammingsverschijnselen, lethargie of delirium optraden, en er sprake was van een “volkomen genesing”, “sonder eenige hinder”.

Dat bleef helaas niet zo. Iben:

”Doch wat geschiet er? Na verloop van een half jaar komt dieselve vrouw by my, klagende hoe dat se al over een geruymen tijdt niet wel kauwen en nu geheel de mond niet konde open doen, so dat se bykans van honger vergaan moste…”

Iben, “haar de mond openschoevende” zag achteraan het gehemelte iets uitpuilen, bevoelde dat met zijn prouvette en werd zo gewaar dat er iets hards zat.

“Hetselve dan verder openschroevende en doen met koorentange daarin tastende, kreeg daaruyt de onverwagte platte geschootene koogel die tot hiertoe wegens sijn swaarte door de spongieuse beenderen (= kraakbeen, HP) des gehemelte was gesonken…”

Weldra heelde deze nieuwe wond, dit onder andere dankzij de toepassing van rozenhoning. De vrouw kon ook al snel haar mond weer gebruiken en bleef ook verder goed gezond, aldus Iben.

Bron


2 reacties on “Hoe een oude vrouw de kogel van Bommen Berend in haar hersens kwijtraakte”

  1. Rob Alberts zegt:

    Een mooi staaltje van deze heelmeester.

    Tegenwoordig zijn er meer dodelijke wapens.

    Vredelievende groet,

  2. Wonderlijk dat het zo goed is afgelopen, maar tijdens het lezen “gie de grize my lykwols dochs oer de grauwe” … 😉


Mijn gedachten hierbij zijn:

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s