‘Weg met al die kerstbomen en lichtvervuiling!’

dsc08477

Het Kerstfeest zoals we dat nu kennen is vooral Germaans-heidens ritueel:

  • De kerstboom werd hier in Nederland pas na 1860 geleidelijk aan populair en dat pas het laatst in orthodox-protestantse kringen. Mijn streng-hervormde overgrootouders hadden bewust geen boom in huis.
  • Al dat kunstlicht herinnert aan de zonnewende, Joel.

Het Kerstfeest zoals we dat nu kennen , is ook nogal een late uitvinding. Voor pakweg 1830, 1840 sprak men hier in het Noorden meer over Midwinter dan over Kerstmis. Met Kerst werd bovendien nogal eens doorgewerkt. In de achttiende en negentiende eeuw kwamen kranten, bijvoorbeeld, nog ‘gewoon’ op 25 december uit.

Er zat destijds met Kerst, anders dan nu het geval is, ook niet meer volk in de kerk dan op gewone zondagen. Het belangrijkste christelijke feest was traditioneel nog Pasen. Dan gingen katholieken sowieso te biecht, om zich bij de mis van zonde vrijgewassente voelen. Dan stak je je zelfs als protestant op je paasbest in nieuwe kleren en deelden bakkers gratis broodjes uit. De opstanding van Christus was van veel grotere belang en werd dus veel meer gevierd, dan diens geboorte. Die opstanding staat ook veel dichter bij de centrale leerstelling van het christendom, namelijk die van het zoenoffer, gebracht door Christus aan het kruis.

De christelijke kerstviering die zogenaamd van de mensen afgepakt wordt, hebben de mensen dus zelf allang bij het grof vuil neergezet toen ze de kerstboom in huis haalden en buiten met licht gingen strooien. Wie zich opwerpt als beschermer van Kerstmis als christelijk erfgoed, doet er dan ook het beste aan de heidense rituelen met wortel en tak uit te roeien. Weg met al die kerstbomen en lichtvervuiling! Terug naar de oorspronkelijke, zeer sobere opzet. Eens kijken hoe populair men zich daarmee maakt.

Maar dat is natuurlijk ook weer niet de bedoeling. De zelfbenoemde kampioenen van de ‘christelijke’ traditie willen meestal ook helemaal niet weten wat de historische diepte van dingen is. Het gaat ze louter om de oppervlakkige aanschijn, en om daarmee zieltjes te winnen. Dat laatste is hun grootste prioriteit, de rest zal ze wezenlijk worst zijn. Laat ons dat vooral niet vergeten.

Advertenties

6 reacties on “‘Weg met al die kerstbomen en lichtvervuiling!’”

  1. jan van bolhuis schreef:

    Kerst is, net als Sinterklaas, allang geen exclusief christyelijk feest meer. daarom getuigd de wens om het woord Kerst te vermijden een extreme vorm van politieke correctheid. De wens komt dan ook niet van moslems, maar van mensen die denken dat anderen zich gekwetst zouden kunnen voelen.
    Het zijn denk ik dezelfde mensen die de gouden koets willen slopen omdat die slavernij zou verheerlijken. Terwijl de slavernij al was afgeschaft toen de koets gebouwd werd. Zij etaleren gebrek aan historisch besef en vooral domheid omdat ze het begrip allegorie niet kennen.
    Er is een duidelijke parallel met de zwarte Piet “discussie”. Zwarte Piet achtige figuren komen voor tot in Iran. Google “Zwarte Piet” en “Hongarije” maar eens. Dan komt Kampush naar boven, klik op Afbeeldingen en je ziet een zwart figuur met een roe die kinderen ontvoert. Alleen, die figuur heeft hoorntjes en een staart. Het is de duivel. En die wordt nu eenmaal altijd zwart afgebeeld. Wanneer de duivel de confrontatie moet aangaan met een heilige, natuurlijk delft hij het onderspit en eindigt als knechtje van de heilige. Mensen wijzen terecht slavernij af, maar voor ze iets als slavernij symbool benoemen zouden ze eerst eens na moeten gaan of het er inderdaad iets mee te maken heeft. Het is een folklore. En het aardige van folklores is dat ze veranderen met de tijd. Zwarte Piet heeft roe en zak om kinderen in af te voeren verloren, kerst heeft er de heidense kerstboom bij gekregen. Gaat vanzelf, zonder al die ophef. Zonder al de politieke correctheid en zonder al die domheid.

    • Ton Andringa, Gasselte schreef:

      Ter ondersteuning van de reactie van Jan van Bolhuis:
      In de Germaanse mythologie zien we Wodan (Odin) opdoemen. Hij heeft een lange witte baard; is gehuld in een rode mantel en jakkert met zijn schimmel Sleipnir door het zwerk en over de daken.
      Zijn helpers zijn zwarte raven die hem informeren over het gedrag van de mensen. Bij arme mensen laat Wodan gouden munten door de schoorsteen strooien.
      Soms laat Wodan zich begeleiden door Beserkers; dat zijn vurige strijders. Volgens de Edda vechten zij naakt, dat wil zeggen zonder gevechtsuitrusting en ze verven hun huid zwart.
      (Roetveeg -lieden dus.) Een bundel twijgen (roeden), gebruikt bij inwijdingsrituelen, moet op een gegeven moment zijn geherdefinieerd als straf- of martelwerktuig.
      Parallel of oorsprong? In ieder geval een gebruik met taaiere overlevingskansen, dan de rituelen die het christendom invoerde als surrogaat ter vervanging, zoals kerstmis of pasen.
      Paasvuren laaien steeds meer op. Paashaas en eieren doen betere ‘zaken’ dan het kruisoffer. Easter en Ostern zijn immers ook herinneringen aan Ishtar, de lente-en vruchtbaarheidsgodin die als attributen had: hazen en eieren.

  2. Wieneke schreef:

    Ach, het is allemaal verzonnen door mensen. Tradities en gewoontes geven een soort houvast. Het is flauw om dat de mensen af te pakken. Maar het is wel heel interessant om wat meer over het ontstaan en de historie te vernemen.

  3. Reina schreef:

    Postbezorging ging vroeger ook op feestdagen door. mijn opoe zat op nieuwjaarsdag uit te zien naar een brief uit Rotterdam, die kwam pas op de tweede janurari. 1941, In de oorlog dus, ze maakte zich zorgen waar ze straks sokkenwol voor haar man moest kopen… 3 weken later waren ze beiden bezweken aan een epidemie, die heel jongen en ouderen, die nog niet of niet meer immuun waren, velde.Waarschijnlijk was het vlektyphus, overgebracht door Duitse soldaten van het front, die in Nederland dienend weer aan moesten sterken. Nog even en we mogen onze post rechtstreeks zelf van het postkantoor in Verweggistan afhalen.
    Kerstfeest is voor mij als niet kerkgaande het Keersfeest, het oude “heidense” feest van de twaalf donkerste nachten van het jaar en de kaarsen, die licht en hoop brengen voor de toekomst.
    Wel eens nagedacht waarom het Engelse liedje “On the first day of christmas” begint met een partridge in a pear tree? Een patrijs in een pereboom, het moet niet gekker worden of was dat vroeger logisch? Ja dus. De pereboom was het zinnebeeld van een in het voorjaar bloeiende mooie boom, die vreugde bracht, in de zomer goede kans op een rijke oogst toonde, in de herfst deze oogst afleverde, die tot diep in de winter bewaard kon worden (ook als perencidre). Dan wordt het winter, de boom wordt kaal en nu kun je de patrijs zien (ook weer voedsel) die de boom voor de nacht op zoekt. De boom heeft blad verloren, maar loopvogels – en dus de patrijzen en kippen ook – zitten ’s nachts graag in een boom om zo enige bescherming te hebben tegen roofvogels. Best een mooi cadeau om geschonken te krijgen. Reina.

    • Harmien schreef:

      Reina,
      En die partridge is nog maar het begin. Met de Kerst zit die boom h-stikke vol met dingen
      ( of dromen) die alleen de rijke mensen konden veroorloven.
      Maar het is en blijft een mooi en ingenieus lied en favoriet van kinderkoren.
      Een dezer dagen moet ik toch eens de herkomst en betekenis ervan opzoeken….

  4. Moniek schreef:

    Tradities zijn prachtig, zeker als ze na een tijdje worden ingeruild voor andere tradities die bij die nieuwere tijdsverschijnselen horen zodat we een evoluerende traditietijdlijn kunnen trekken


Mijn gedachten hierbij zijn:

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s