Tuuk, tuut, dan wel piek – met welke roep men de kippen in Groningerland tot zich lokte

lokroep-kippen-groningen-uitsnede-blog

Mijn oud-tante Lieuwkje, van Friese komaf, maar wonende te Feerwerd in het noordelijk Westerkwartier, riep de kippen bij het voeren altijd tot zich door “piek piek piek” te roepen, waarbij ze het woordje piek telkens veel langer uitrekte dan ze in een gesprek zou doen. Tegen dat woord piek keek ik als  jongetje uit Drenthe eerst heel vreemd aan, weet ik nog. Een kip was toch een kip en geen piek?

Vond nu in de Kaartenbank van het Meertens Instituut een kaart waarop de dominante lokroepen van de kip per regio aangetekend staan. Helaas is de kaart ongedateerd, maar de sterk verbleekte onderlegger doet me denken aan soortgelijk materiaal uit de jaren 60 in de Groninger Archieven. Uit de Meertenskaart heb ik ’t Groningerland geknipt en zijn provinciale contouren zichtbaar gemaakt met een groen lijntje.

Op de kaart zijn drie symbooltjes dominant. Het zwarte driehoekje  voor “tuut” overheerste in heel Oost-Groningen en zelfs in het Lageland ten westen van het Eemskanaal. Op het Hogeland bij de Waddenkust daarentegen riep men kippen liever met tuuk aan, gezien alle rode rondjes met schuine dwarsstrepen aldaar.

Maar tuut of tuuk maakt natuurlijk weinig uit. Echt afwijkend is het Westerkwartier. Hier vormen de groene vierkantjes de meerderheid en lokte men de kippen, net als mijn oud-tante dat deed, met een piek-piek-piek. Zoals Oost-Groningen wat dat betreft aansloot op Drenthe, sloot het Westerkwartier aan op Friesland.

Advertisements

11 reacties on “Tuuk, tuut, dan wel piek – met welke roep men de kippen in Groningerland tot zich lokte”

  1. Rob Alberts schreef:

    Mijn grootmoeder uit Amsterdam riep bij het voeren van vogels altijd poele poele.
    Wellicht bedoelde zij een Franse kip?

    Vriendelijke groet,

    • groninganus schreef:

      Vreemd genoeg komt de lokroep poele (poele poele) niet op deze kaart voor. Wel poejiep en tjoek, om de meest nabije varianten te noemen.

      Ik zou overigens eerder opoe dan haar piek van Franse antecedenten willen verdenken.

    • Frans van Woerkom schreef:

      Elitair als ik was riep ik poule poule poule. En wij hadden niet eens kippen.

  2. Wout Sorgdrager schreef:

    Je kent ‘Het bureau’? Dit lijkt wel erg op de verspreiding van de omgang met de nageboorte van het paard. Overigens riep ik – tot de kippen sneuvelden – altijd ‘Kiep kiep kiep’

  3. Wieneke schreef:

    Kiep kiep kiep in Rotterdam (en poele poele poele voor de eendjes.) Idioot eigenlijk als je er over nadenkt. Want we zeiden heus niet kiepen als we kippen bedoelden.

  4. Jos schreef:

    ‘Poele-poele-poele’ (bij eendjes voeren, eindeloos) ken ik uit Krimpenerwaard (Z-H), ‘Piekjes’ (zo werd dwerghennetjessoort in ren in achtertuin genoemd) uit Drachten (Fr).

  5. Reina schreef:

    Piek in de aan Drenthe grenzende gebieden van Friesland is logisch, er zijn daar immers zelfs mensen die zich Waldpieken noemen. in de kop van Drenthe zeiden we inderdaad Tuut en riepen we dat beestje dan ook aan met tuut-tuut-tuut. Tuut-tuut bracht mijn getrouwde en pas verhuisde zus in 1957 op de Fries-Overijsselse grens vlakbij Kuinre danig in verlegenheid. Een graanvertegenwoordiger, stamboek Fries uit die streek, vond dat dat nieuwe buurtgenootje wel erg vrij was om hem uit te nodigen (hij had de pieken niet gezien achter de heg) haar kusjes te komen geven. Een tuut was in die streek een zoen!
    Een kleine kippensoort, het Drentse krielhoen, legde de lekkerste eitjes en was zeer broedvast, noemden wij een krielhen(haan) of krielegie.
    Je komt trouwens meer nu totaal onbekende woorden tegen, wie had ook een overgrootvader en -moeder, die door moeder Bes en Otie genoemd werden (Peize en Donderen, voor WO II). Een besje is in onze ogen een heel oude vrouw, geen man of een klein vruchtje en in de kop van Drenthe kun je iemand in het otie nemen, als je dialect spreekt, maar niemand denkt meer aan een opoe(tje).Reina

  6. spaarolifantje schreef:

    Kiep kiep kiep in Limburg, klopt dat ook volgens de kaart?


Mijn gedachten hierbij zijn:

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s