Paasbrood was armenbrood

De meester van Alkmaar, Het voeden van de hongerigen (detail). Collectie Rijksmuseum.

— Men schrijft ons uit Uskwerd den 30sten Maart:
“Wordt er op vele plaatsen in ons land veel gedaan tot leniging der armoede van de minvermogenden — ook hier kan men zich daarover met blijdschap verheugen , doordien de landbouwers en eenige burgers reeds sedert eenige jaren het zoogenoemde bedelen om Paaschrogge hebben afgeschaft, door het vrijwillig geven van rogge en geld, waardoor eene commissie, bestaande uit burg. en weth., in staat wordt gesteld om aan alle arbeiders, geen uitgezonderd , een groot Paaschbrood te kunnen geven…”

Dat Pasen een bijzonder charitatief moment op de jaarkalender vormde, merkte ik ook bij het doornemen van de resoluties van het Groninger stadsbestuur. Deze maken ergens rond 1760, 1770 melding van het uitdelen van wittebroodjes door de bakkers met Pasen.

Op het Noord-Groninger platteland bestond kennelijk met Pasen de traditie van het inzamelen van paasrogge door de armen bij de boeren. Dit werd opgevat als bedelarij en daaraan werd in Usquert – zo’n beetje de rijkste gemeente van heel Groningerland – een eind gemaakt doordat het gemeentebestuur zich transformeerde tot een liefdadigheidscommissie, die het inzamelen overnam, en die het ingezamelde, naar eigen zeggen, eerlijker verdeelde dan voorheen het geval kon zijn. Bij het Nieuwjaarslopen ging het op veel plaatsen precies zo, dit was voor verlichte geesten hèt recept om aan (verkapte) bedelarij bij de huizen een eind te maken.

Bron van het citaat: Groninger Courant 1 april 1853.

Advertenties

3 reacties on “Paasbrood was armenbrood”

  1. Harmien schreef:

    Dit brood was toch met Palm Pasen, dus de Zondag voor Pasen ? Ik weet nog dat we als kind rond liepen met een versierd broodje op een stokje. En er stiekem aan peuterden want ze waren zo lekker zoet !

  2. Reina schreef:

    Harmien, dat was geen Paasbrood van de brooduitdeling, het was een haantje of broodje van luxe (voor die tijd) deeg, nl. gebuild gezuiverd tarwemeel, misschien vermengd met roggebloem, zonder vezels, Het armenbrood van de uitdeling was van grover gemalen volkoren roggemeel, maar voor de armen, die vaak helemaal geen brood of brei van granen konden aanschaffen, moet het als cake gesmaakt hebben. (Overigens, het beroemde citaat van Marie-Anrtoinette: “als er geen brood is, dan eten ze maar taar” , was minder gemeen dan het ons in de oren klinkt. Er was, waarom ben ik vergeten, een verschrikkelijk gebrek aan granen en bloem, benodigd voor brood bakken. Taart evenwel kon met een minimum aan bloem gebakken worden, vooral als je er veel eieren in stopte. Eigenlijk best pienter voor iemand die geen keukenwerk hoefde te doen, die Marie Antoinette. Met PalmPasen lopen kinderen met een haontien op een stokkien, versierd met o.a. palmgroen, takken van de buxus. en snoeren suiker- of chocolade eieren. En die haan? “Voordat de haan gekraaid heeft zul je me drie keer verraden hebben”.Er waren Palm Paas takken met een haantje, en ook met een rond broodje met een gevlochten kruis. Reina


Mijn gedachten hierbij zijn:

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s