Manslacht, een bijgeloof (3)

Kennelijk leidde het schorsen van lidmaten wegens hun geloof in manslacht tot problemen, want in 1656 stelde de classis Westerkwartier dit aan de orde in de Groninger synode. Daarbij meldde ze dat veel lidmaten ermee behept waren en vroeg ze hoe predikanten ermee om moesten gaan:

“Overmits bevonden werden veele ledemaeten in die Ghemeijnte J.C. staende int gevoelen, dat menschen en beesten connen worden manslachtich, waertegens sij van dootslaegers selve of door messen derselvne raet soecken. Wordt gevraegt wat van dese saecke sij te houden ende hoe di persoonen daer aen schuldich dienen gecorrigeert te worden.”

Grappig is dat er naast het zelfstandige naamwoord ‘manslacht’ een daarvan afgeleid bijvoeglijk naamwoord ‘manslachtig’ bleek te bestaan voor de patiënten of degenen die de negatieve gevolgen van manslacht schenen te ondervinden. Deze gebruikten niet alleen de messen van doodslagers ter genezing, maar raadpleegden deze personen ook zelf. Hoewel niet populair, en zeker niet bij de kerk, zouden die nog wel eens een lucratief handeltje kunnen hebben gehad aan corpi delicti, al dan niet pseudo-.

Gebruikte de classis de term ‘manslachtig’, de synode bezigde zelfs het zelfstandig naamwoord ‘manslachtigheid’ voor de aandoening:

“handeldende vande manslachtich[eid] ende de censure oover de ledematen, die siecthens tot remedie gebruijcken de meszen van doodtslaagers &c. R[esolveert] Synodus sulx te zijn een duivelsch bedroch ende grouwelijcke superstitie, daartegens de onvaste met goede redenen uijt Godts woordt moeten gewaarschouwt zijn.”

De synode sprak dus weliswaar van een duivels bedrog en gruwelijk bijgeloof, maar opvallend genoeg zicht ze de remedie niet in censuur, of het afhouden van lidmaten van het avondmaal. Degenen wier geloof nog wankel was, moesten er vanuit de bijbel tegen gewaarschuwd worden, dat was alles en werkte in de ogen van de synode het best.

Bronnen:
RHC Groninger Archieven –

  • Toegang 180 (archief classis Westerkwartier) inv.nr. 4 (handelingen) 10 maart 1656-art. 11
  • Toegang 692 (archief Synode van Stad en Lande) inv. nr 2 (handelingen) 1656 art. 73 (in margine: ‘Tegens manslachtigheid. Een duivels bedrogh).
Advertenties

One Comment on “Manslacht, een bijgeloof (3)”


Mijn gedachten hierbij zijn:

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s