Hoe je een hoefijzer ophangt

Naar aanleiding van de bekende schuur te Leutingewolde merkte Harmien laatst op:

“Vroeger werd ons verteld dat een hoefijzer boven een deur brengt geluk , maar dat de open kant naar boven behoort. Opdat het geluk er niet uit zou vallen….In tegenstelling tot de ‘bekende schuur’.”

Ten bewijze dat dit bijgeloof vrij universeel is, hoef ik enkel te verwijzen naar de Wikipedia, waar het lemma ‘hoefijzer’ het voorschrift aldus verwoordt:

“Een hoefijzer boven de deur hangen zou geluk brengen. Het is echter wel van belang hoe dat gebeurt. De juiste wijze is met het open gedeelte naar boven, in een U-vorm. Zo vangt men het geluk, dat van boven komt, op. Andersom zal het ijzer dat niet doen, sterker nog: er wordt gezegd dat dan het geluk eruit loopt.”

Sinds die opmerking van Harmien let ik wat scherper op opgehangen hoefijzers en dan kom he ze inderdaad ook meer tegen. De praktijk van het hoefijzers ophangen blijkt dan weerbarstiger dan het voorschrift. Zo zag ik in de het rijtuigdeel van Museum Nienoord, met name de stal, onlangs deze plank met verschillende soorten hoefijzers:

En in de Zuidhorner smederij Poort, die ik gisteren aandeed, was dit ooit het hoefijzerassortiment:

In beide gevallen hangen alle hoefijzers dus zo, dat het geluk eruit loopt. Met andere woorden: noch in het rijtuigmuseum, noch in de oude smederij hechtten de verantwoordelijken geloof aan het ongeluk brengende aspect van omgekeerde hoefijzers.

Nee, zuinigheid was sterker dan het bijgeloof. Een hoefijzer met het open eind naar beneden kan je immers met één spijker ophangen, terwijl een hoefijzer met het open eind naar boven er twee vergt, wil het niet heel gauw scheef gaan hangen. Qua materiaal en arbeidsloon scheelt de eerste methode dus de helft.

Zoiets moet ook overwogen zijn bij de hoefijzerophanging te Leutingewolde.

Hoefijzers in de Volksverhalenbank

Advertenties

3 reacties on “Hoe je een hoefijzer ophangt”

  1. Harmien schreef:

    Bedankt Harry, voor het nader uitpluizen van deze bijgelovige gewoonte. Ik blijf erbij.
    Het plaatsen boven deuren van schuren , huizen etc. zijn persoonlijke redenen/ bijgeloof, dus opening omhoog, In musea gaat het louter om uitstalling van de diverse soorten hoefijzers.

  2. Reina schreef:

    Helaas ben ik het deze keer niet met je eens, 1 spijker voor een hoefijzer met opening naar beneden, dan moet je hem door de voorgeslagen gaten vastspijkeren, want met gewoon op een spijker hangen hangt het ijzer gauw scheef, staat wel laif, maar ook slordig. Bij een grofsmid/hoefijzersmid zullen halffabrikaten (eigenhandig in het voren gesmeed) wel zo hebben gehangen op een lange pin, klaar voor het grijpen, maar een verloren ijzer op de weg gevonden zal meestal ingeleverd zijn voor het oudijzergeld, een of twee cent misschien, kon immers weer gesmolten worden? Mensen die een ijzer boven de deur hingen waren meestal paardvreemd, deden het alleen voor het mooi en een ijzer met de opening naar boven vangt meer regenwater en zal gauwer corriseren/roesten. Een ijzer van een levend paard werd door de eigenaar niet gauw opgehangen, was het – geliefde – paard doodgegaan en lag er nog ergens een ijzer van hem/haar, dan werd dat als herinnering aan dat! paard opgehangen en niet om geluk te vangen en dan deed het er niet toe of het als een omgekeerde U of een echte U hing, het paard was er niet meer, alleen het ijzer en de herinneringen bleven. Bij een oom van mij hingen 4 ijzers als omgekeerde U als herinnering aan de paarden die hij in zijn bestaan als boer had gehad en ja, hij was een eenpeerdsboertje. Aan de meeste burgers was het symbool van geluk vangen totaal onbekend, maar zo’n ijzer gaf wel een zekere status. Zoiets als tegenwoordig een of meer klompen aan je muur hangen, er zijn heel mooie constructies daarvan te zien. Maar welk symbool zou daar bij horen, behalve dan dat de zolen versleten zijn? Als ik ze zie moet ik altijd denken aan het comische lied: er zit een gat in de emmer. Reina

    • Harmien schreef:

      Klinkt mooi, maar zover ik weet is een klomp ophangen geen symbool voor wat dan ook. Misschien de eerste baby klompjes van hun kind ( knipoog) of een leuk frommeltje waar men wel een plantje in zet.


Mijn gedachten hierbij zijn:

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s