Zuigelingensterfte in Nieuwolda

Hermannus Numan (1754-1824) -, Slapende baby in een wieg. Ets en aquatint. Collectie Rijksmuseum,

Ds. Siertsema van Nieuwolda was in nog een tweede opzicht uitzonderlijk. Dat hij in zijn doopboek de aantallen gedoopte kinderen telde en opschreef, was misschien nog niet eens zo vreemd voor een hervormd predikant, maar hij schreef er ook vaak de totale aantallen van de in zijn gemeente geboren kinderen naast, zodat je heel gemakkelijk ook de aantallen niet-gedoopte kinderen kunt becijferen.

Omdat er een grote druk op ouders lag om kinderen te laten dopen, wat midden achttiende eeuw ook uitsluitend op de eerste zondag gebeurde, terwijl eind achttiende eeuw nog altijd 80 % van de kinderen binnen twee weken werd gedoopt, gaat het bij die ongedoopte kinderen vrijwel uitsluitend om babies die de eerste week of weken van hun bestaan niet hadden overleefd. Met andere woorden: de ongedoopte kinderen waren vroeg gestorven en door hun aantallen te delen op de totale aantallen geboren kinderen, krijg je percentages die staan voor de sterfte onder jonggeborenen:

Jaar Geboren Gedoopt Niet-gedoopt Percentage
1757 28 26 2 7 %
1758 18 13 5 28 %
1759 40 34 6 15 %
1760 24 19 5 21 %
1761 39 32 7 18 %
1762 26 23 3 12 %
1763 33 26 7 21 %
1764 41 38 3 7 %
1765 30 27 3 10 %
1766 39 33 6 15 %
1767 31 30 1 3 %
1768 39 36 3 8 %
1769 39 32 7 18 %
1770 35 28 7 20 %
1771 33 30 3 9 %
1772 48 44 4 8 %
1773 23 22 1 4 %
1774 35 31 4 11 %
1775 32 28 4 13 %
1776 26 22 4 15 %
1777 29 23 6 21 %
1778 32 26 6 19 %
1779 40 30 10 25 %
1780 22 23 !

(incl 1 onecht kind van 1779)

– 1
1781 32 28 4 13 %
1782 17 13 4 24 %
1783 30 32 – 2 ???? (ws fout)
1784 28 25 3 11 %
1785 27 27 0 0 %
1786 33 27 6 18 %
1787 27 26 1 4 %
1788 NIET
1789 22
1790 32 31 1 3 %
1791 33 31 2 6 %
1792 33 30 3 9 %
1793 35 31 4 11 %
1794 24 20 4 17 %
1795 32 28 4 13 %
1796 NIET
1797 36 33 3 8 %
1798 NIET
1799 38 37 1 3 %
1800 32
1801 32
1802 42
1803 42

Zoals men ziet, lopen die percentages ongedoopten van jaar op jaar enorm uiteen: van 0 % tot 28 %. In 1758 stierven bijna drie op de tien babies in de eerste week van hun bestaan, in 1785 was dat geen enkele. Waarschijnlijk hadden droevige jaren waarin meer dan een vijfde van de jonggeborenen overleed, te maken met besmettelijke ziekten als mazelen en pokken. Gemiddeld overleed in de hele periode één op de acht zuigelingen in de eerste weken na de geboorte (12,6 %).



Mijn gedachten hierbij zijn:

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.