Vrouw belaagt lantaarnopsteker

Kennelijk kreeg Aduard eind 1810 zijn eerste straatverlichting. De koopman Hendrik Jans Kremer vertelde kort nadien immers dat hij belast was

met het ansteken der lantaarns, nu onlangs te Aduart gezet.

Het ging om een bijbaan – op dat moment zullen er op hooguit enkele strategische punten langs de hoofdstraat van het dorp olielantaarns hebben gestaan, die meestal vanzelf uitgingen. De lantaarnopsteker moest zorgen voor voldoende raapolie in de lantaarns en omtrent zonsondergang ook de pitten aansteken, waarvoor hij met een ladder rondsjouwde. Helemaal zonder gevaar was dat werk niet. Zo vertelde Kremer dat hij op 29 december

bezig zijnde om de lamp te vullen in het lantaarn, staande bij de behuyzinge van Jan Klasens te Aduart, was angevallen onder veel schelden en dreygementen door de vrouw van dezelve Jan Klasen, die hem, terwijl hij nog op de ladder stond, een slag met een stok had toegebragt, en dat hij, naer beneden gaande, nog een slag had gekregen.

Eenmaal beneden probeerde Kremer met zijn ladder de stokslagen van de woedende vrouw af te weren, maar dat had je reinste slapstick tot gevolg, want de vrouw begon te trekken aan het andere uiteind van de ladder en “om alle verdere dadelijkheden te vermijden” had Kremer zijn ladder aan haar moeten overlaten. Deze nam ze eerst mee naar haar huis. Blijkbaar vertelde iemand haar, dat dit niet kon en ook strafbaar was en dus bracht ze die ladder naderhand naar de lantaarnopsteker terug.

Intussen had Kremer de vrouw al aangeklaagd bij het gerecht van het Westerkwartier in het naburige Zuidhorn. Hij vroeg “reparatie tegens de laesie hem klager hierover aangedaan”, zulks ook

tot conservatie van de rust en algemene veyligheid.

De drost maakte er een snelrechtzaakje van, dat hij agendeerde voor de eerste week van het nieuwe jaar. In die zitting liet de vrouw van Jan Klasens geen verstek gaan. Zij ontkende het akkefietje niet en gaf ook redenen voor haar “rustverstorend gedrag”, maar in de ogen van drost waren die onvoldoende. Daarom hoopte zij van haar kant op diens clementie als ze wat “mogt hebben misdreven”.

De drost

inagtnemende dat diergelijke verregaande baldadigheden niet ongestraft kunnen worden toegelaten, sonder de algemene veyligheid en order in gevaar te brengen, bijsonder te Aduart, waar diergelijke rustverstorende daaden meer dan op andere plaatsen worden gepleegt,

veroordeelde haar tot het betalen van maar liefst 6 ducatons (bijna 20 gulden) aan de diaconie van Aduard en 6 daalders (9 gulden) aan de gebelgde lantaarnopsteker, waarmee dan de beledigingen aan diens adres zouden zijn goedgemaakt. Binnen acht dagen moest ze de kwitanties voor beide betalingen tonen aan de wedman van Aduard. Bleef ze in gebreke, dan werd ze gestraft met acht dagen op water en brood in de toren van Midwolde, de gebruikelijke opbergplaats voor vandalen, vechtersbazen, kruimeldieven en andere kleine criminelen in het Westerkwartier. Ook kwamen de kosten van ‘t geding voor haar rekening,

wordende eindelijk aan de klager en de beklaagde gerecommandeert, om in het toekomstige zich voor alle anleiding tot ongenoegen sig sorgvuldig te wagten, zullende alle verdere overtreding der order rigoureuslijk worden gestraft.

Deze waarschuwng gold dus uitdrukkelijk ook voor de lantaarnopsteker, die door de drost blijkbaar niet helemaal vrij werd geacht van het gebeurde.

Wat nu eigenlijk de aanleiding was voor het hevige ongenoegen van de vrouw, blijft bij dit alles in het ongewisse. Misschien stoorde het haar, dat Kremer haar huis in gluurde?

Bron: RHC Groninger Archieven, Toegang 735 (jurisdictie Westerkwartier) inv.nr. 611: criminalia, maandag 7 louwmaand (januari) 1811.


One Comment on “Vrouw belaagt lantaarnopsteker”

  1. Wieneke schreef:

    Kan die toren niet in ere hersteld worden met de bijbehorende functie en eet- en drinkfaciliteiten? 🙂 Ik zie er wel wat in om daar de Oud&Nieuw gezelligerds in te doen. Vooraf dan, he?


Mijn gedachten hierbij zijn:

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.