Landelijke contrasten in voogdijrekeningen

Ben bezig met de momberprotocollen van Havelte/Vledder. Daar staan allerlei voogdijstukkken in uit de lange achttiende eeuw, zoals boedelinventarissen en rekeningen van ontvangsten en uitgaven voor (half)wezen. Zulke rekeningen zijn in Groningerland nauwelijks bewaard, terwijl ze in Drenthe juist systematisch werden afgeschreven door het lokaal gezag. Boedelinventarissen zijn er voor beide gebieden. Wat betreft het Oldambt heb ik daar vrij veel van gezien en onderhand vallen me twee verschillen op tussen Zuidwest-Drenthe met zijn vele kleine boeren en vrij platte sociale structuur, en het Oldambt met zijn grote boeren en grote ongelijkheid.

Eerst een belangrijke overeenkomst: in beide streken prevaleert de akkerbouw in de achttiende eeuw. De ontvangsten voor de Drentse (half)wezen bestaan voor driekwart uit opbrengsten van rogge, verder van wat boekweit, een beetje haver en een luttel vlas. In het Oldambt ligt het accent meer op tarwe en gerst, kool- en ander oliehoudend zaad.

Nu de verschillen die me opvielen dankzij die voogdijstukken: in Zuidwest Drenthe hebben de boeren nauwelijks sjezen, in het Oldambt is er bijna geen boer zonder zo’n min of meer persoonlijk vervoermiddel. Wie het breed had, liet het breed hangen. In het Oldambt heeft de doorsnee-boer ook veel meer paarden.

Het andere verschil, dat in het oog loopt: in Zuidwest-Drenthe hadden de boeren nauwelijks en in het Oldambt bijna allemaal een vuurwapen in huis. Wie het breed heeft laat het breed hangen, maar is ook het meest beducht voor verlies van have en goed.



Mijn gedachten hierbij zijn:

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.