De kerk- en dorpsbrand van Diever (1759)

Dorpsgezicht Diever. Foto: Frans Vondeling, ca. 1960.

“Gepasseerde maandag”, zo bericht de Groninger Courant op 31 augustus 1759,

sloeg de blixem tegelyk in een huys en in de tooren te Dieveren, waardoor zulk een schrikkelyke brand veroorzaakt wierd, dat er binnen weynig tyd de kerke en ruym veertig huyzen, die meest met koorn en hooy gevuld waaren, daar in de assche gelegd en derzelver bewoonders in een deplorabele staat gebragt zyn.

Van de kerk, de toren en de belendende pastorie stonden alleen de muren nog overeind – de daken waren weg. Voor de dorpsbewoners kon de brand zo vlak na de oogst niet op een ongelukkiger moment komen. Hun schuren zaten vol met koren en hooi. Sommigen hadden nog vrij veel weten te redden, anderen wat minder,  en dan waren er ook die helemaal niets meer aan wintervoorraad hadden.

Zoals gebruikelijk bij zulke grote dorpsbranden, werd er een grote collecte op touw gezet, waarvoor het landschapsbestuur aanbevelingsbrieven verstrekte, die de collectanten op hun tochten mee konden nemen. Niet alleen in Drenthe werd er geld opgehaald, maar ook in Groningerland, en wellicht gebeurde dat eveneens in Friesland.

Anderhalf jaar later bleek er ruim 8000 gulden te zijn opgehaald. Na aftrek van de sommen die voor de dorpelingen nodig waren, schoot er te weinig over voor de kerk, de toren en de pastorie. Die van Diever konden het geld niet opbrengen en daarom verzochten ze op de Drentse Landdag om een extra bedrag. Ridderschap en Eigenerfden trokken inderdaad een potje open en schonken nog 3000 gulden voor de herbouw van de kerkelijke gebouwen van Diever.

Bronnen:
Groninger Courant, 31 augustus 1759; Drents Archief, Toegang 1 (OSA) inv.nr. 6.13: resoluties Landdag, die van 18 maart 1760.


3 reacties on “De kerk- en dorpsbrand van Diever (1759)”

  1. Ongelooflijk dat men voor slechts 11000 gulden een half dorp (want in 1840 had het dorp nog slechts 90 huizen, dus ruim 40 huizen in 1759 moet dan ongeveer het halve dorp hebben betroffen) met kerk kon herbouwen. Daar heb je nu niet eens een kerkorgel voor. Maar ja in die tijd verdiende een doorsnee burger ook maar een paar gulden per week.

    • Reint Buiter schreef:

      Beste Groninganus,
      Ik zou het hele bericht, met inbegrip van de foto, graag willen opnemen in de webstee ut Deevers Archief (www.dieversarchief.nl). Uiteraard met de nodige verwijzingen.
      Ik heb in de webstee ut Deevers Archief wel meer berichten geschreven over de twee panden op de foto.
      De mensen die daar vanaf de zestiger jaren van de vorige eeuw hebben gewoond, heb ik allemaal gekend.
      De inrichting van je webstee is enigszins anders dan mijn webstee http://www.dieversarchief.nl, maar je berichten spreken me aan.
      Ik verneem graag je reactie,
      Met vriendelijke groet,
      Reint Buiter

      • groninganus schreef:

        Beste Reint,
        Neem maar over hoor, die handel. Linkje zou mooi zijn. Bedankt daarvoor!
        De maker van de foto was mijn oom. Vanuit de hemel, afdeling wis- en natuurkundigen, zal hij glimlachend toekijken.
        Vriendelijke groet,
        Harry Perton (Groninganus)


Mijn gedachten hierbij zijn:

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.