Een dode letter

Gevelsteen  in het Jacob- en Annagasthuis aan de Vishoek in Groningen.

Op 30 mei 1635 neemt het Groninger stadsbestuur een kloek besluit:

Is geresolveert dat voortaen geen curatoren oft voorstanderen van weeshuisen, gasthuisen en andere publique conventen zullen eenige van haerer naemen boven de deuren, poorten oft portailen laten houwen ofte schrijven, maer alleene de naemen van de versz[eide] conventen met de datumps der reparatiën.

Voortaan zouden de gast- en weeshuisvoogden dus niet meer mogen geuren met hun eigen namen op gedenkstenen die herinnerden aan de onder hun beheer verrichte (ver)bouwwerkzaamheden. In de resolutie is sprake van steenhouwers- en schilderswerk. Houtsnijwerk noemt ze niet. Die lacune maakten Burgemeesteren en Raad ruim een jaar later goed. Ze verordonneerden op 23 juli 1636

dat voortaen boven die Gasthusen ende Weeshusen die naemen van derselver vooghden niet gehouwen, gesneden noch geschildert sullen mogen worden.

Ook kregen de voogden van de tientallen verschillende charitatieve instellingen dit keer afschriften van het besluit, wat waarschijnlijk nog een andere omissie van het voorgaande jaar goed moest maken.

Een motivatie voor hun besluit gaven de heren niet, daar waren ze überhaupt niet zo sterk in. Ik denk dat ze de eigen lof boven allerlei poorten op gespannen voet vonden staan met de vereiste calvinistische soberheid. Bovendien hoorde je niet op je goede werken te pochen. Maar dat de maatregel al zo snel opnieuw afgekondigd moest worden, geeft  waarschijnlijk aan dat de gast- en weeshuisvoogden er zich nauwelijks aan hielden. Inderdaad zien we in veel Groninger hofjes uit die tijd de later aangebrachte opschriften, die bewijzen dat de maatregel een dode letter bleef.

De heren gaven zelf ook niet het goede voorbeeld. Volgens een besluit van 26 september 1638  lieten ze in alle ruimtes van hun Wijnhuis (keuken, oldermans-, vrouwen-. heren- en burgerkamers) nieuwe ramen maken met gebrandschilderde glazen waarop hun eigen namen (en wapens?) en die van andere andere ‘stadsofficianten’ prijkten. In de Martinikerk heb je soortgelijke ramen met familienamen en -wapens.

Maar eigenlijk mogen we ook wel blij zijn dat de maatregel een dode letter bleef. Zonder al die opschriften zouden de Groninger hofjes heel wat saaier zijn.


One Comment on “Een dode letter”

  1. aargh schreef:

    Ik wilde bij het lezen al meteen opmerking maken maar jij besloot er zelf mee, gelukkig trok men zich er niet veel van aan, voor ons is het zo leuk. Als je namen ziet komt het verleden tot leven


Mijn gedachten hierbij zijn:

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.