Een vrouwenkopje uit de abdij van Aduard

Omdat mijn fietsketting er voor de zoveelste keer binnen korte tijd aflag, ben ik gistermiddag naar Aduard gelopen (7,7 km) om dit prachtige middeleeuwse vrouwenkopje te zien:

Het bouwornament is onlangs gevonden door historicus Jacob Loer, ook geestelijk vader van de 3d-reconstructie van de machtige abdij ter plaatse. Het sierde waarschijnlijk met een hele serie andere, maar soortgelijke kopjes het interieur van de enorme abdijkerk (d.w.z. de echte, gesloopte, niet de veel kleinere voormalige ziekenzaal die nu daarvoor doorgaat). Begin zeventiende eeuw moet het kopje afgekapt zijn van een grotere baksteen omdat het hergebruik van die baksteen in de weg zat, en bij die gelegenheid op een puinstort zijn beland. Deze stort bevond zich vlak tegen een oude perceelgrens, raakte overwoekerd en onder het maaiveld, waar Jacob het vrouwenkopje bij tuinwerk aantrof. Dat het in de afgelopen vier eeuwen zo gaaf bewaard is gebleven, mag gerust een wonder heten. Het lag met het gezichtje naar onderen. Aan de achterkant van het kopje zit wel een beschadiging door tuingereedschap.

Jacob schat dat het ornament uit de dertiende of veertiende eeuw dateert. Het is waarschijnlijk gemaakt in de omgeving van Utrecht. Nadere datering is misschien mogelijk aan de hand van de hoofdtooi. In elk geval is het kopje post- romaans.

Kreeg na het bewonderen van het vrouwenkopje nog een rondleiding door de directe omgeving van Jacobs woning, een vroegere gereformeerde kosterij die gebouwd is op het terrein dat ooit het hart van de abdij vormde. Dit maakt ook deel uit van de wandeling door Aduard met de genoemde 3d-reconstructie die je via een app op je telefoon kunt downloaden. Ook uit later tijd zijn er sporen en zelfs botanische, zoals een hulstboom die stamt uit de periode (tot 1814) dat hier nog het borgje van de roemruchte jonkers Lewe stond:

Uit de tuin kwamen kloostermoppen in meerdere formaten en kleuren tevoorschijn. De hele abdij vormde een soort van stad, die door zijn hogere gebouwen en toren van heinde en verre zichtbaar was in de vlakke omgeving:

Naderhand nog even bij het Kloostermuseum geweest, waar het kopje nog in de collectie zal worden opgenomen. Daar was de rondleider van dienst echter net met een groep bezoekers naar de kerk vertrokken, zodat ik beter een andere keer eens weer kon komen. Dat doe ik dan maar – momenteel is er een tentoonstelling te zien over onderwijs in het verleden.

.


2 reacties on “Een vrouwenkopje uit de abdij van Aduard”

  1. ydenaar schreef:

    Wow, prachtig!

  2. Attie schreef:

    Leuk om te lezen!


Mijn gedachten hierbij zijn:

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.