Rondje Roderwolde – Matsloot – Lagemeeden

Berijpt bermgewas bij tunnel Eemsgolaan:

Kleumende vink (met dank aan Hendrika) bij de eerste Onlander brug:

Uitgebloeide cichorei met rijp:

Even verderop aan de Roderwolderdijk:

Mollenfeest bij de Waalborg:

Het weggetje naar de Waalborg:

Achtereind boerderij bij de Waalborg met diverse plunderij:

Zuidelijke uiteind van de Stobbenvenne met op de achtergrond het Roderwolder kerkhof:

Scharrelvarkens aan de Hooiweg:

Dode reiger in de Matsloot:

Miro-motiefje in de  berm van de Woeste Hoeve:

De Poffert – hellingbazenwoning met pontje:

Kerkhof Lagemeeden:

In een hoek op de zon bloeiden er sneeuwklokjes:

De schuur, wat verder aan de Nutweg:

Berijpte bereklauw:


Rondje Peize – Roderwolde – Matsloot

Campinglaan, Stadspark:

Slingerpaadje bij Peize:

Blaarkopkalveren, Achterstewold Peize:

Bij de Waalborg, Roderwolde:

Matsloot:

Els bij de Matsloot:

Pootjebaaiende Kieviten, bij de parallelweg van de A7:

Het waren er best veel, enkele honderden, meer dan ik het hele jaar gezien heb:


Rondje Peizermade – Matsloot – Leegkerk

Het was me even ontgaan, maar gistermiddag zag ik dat er vlakbij, op de parkeerplaats bij het toekanhotel, een coronatestlocatie van het Huisartslab is ingericht:

De uitloper van het Stadspark naar de Groningerweg:

Kudde blaarkoppen bij de Langmadijk:

Altijd weer vreemd, die frisse groene kleur van nieuw riet in het najaar, hier op een slootwal bij Eiteweert:

Meer modder dan hooi, Matsloot:

De kwartiermakers van steeds grotere aantallen grauwe ganzen:

Tichelwerkpad, Leegkerk:

De doodsklok klepte er aan het eind van een uitvaartdienst. Mensen op het kerkhof, kijkend naar de Legeweg:

Waar zich een rouwstoet formeerde – kennelijk ging niet iedereen mee naar graf of crematorium:


Een korenmolen op de Matsloot?

Het huis van Albert Eitens de Weerd/Oosterhof op een schetsje van Theodorus Beckering, ca. 1770. Collectie Groninger Museum. NB, zie windroos: het zuiden boven en het noorden onder.

In 1788 diende Albert Eitens de Weerd uit het kerspel Roderwolde zich aan op de Drentse Landdag. Hij was bakker en vertelde de verzamelde heren en eigenerfden daar, dat het hem veel moeite kostte om aan meel  voor zijn brood te komen. De meest nabije korenmolen lag namelijk op anderhalf uur gaans van zijn huis. Als bakker had hij daar “veel nadeel” van en om die reden  vroeg hij vergunning voor de bouw van een eigen “koornwindmolen”.

Ridderschap en Eigenerfden maakten, voordat ze een besluit op dit verzoek wilden nemen, dit eerst door “publicatie”, dat wil zeggen zondaagse kerkespraak, bekend in de omliggende kerkdorpen. Alle  bezwaarden konden hun belangen inbrengen op de eerstvolgende Landdag.

Albert Eitens de Weerd (1724-1800) was inderdaad bakker, maar ook herbergier, tweepaards boer en koopman (in onder andere jenever en wijn), Een allround ondernemer, zeg maar. Met zijn vrouw en een paar volwassen, ongehuwde zoons en wat knechten woonde hij in het, vanuit Roderwolde gezien, eerste huis aan de Roderwolderdijk. Het hoorde nog net bij het streekje Matsloot in de scalp van Drenthe. Waarschijnlijk omdat hun huis het meest oostelijke van heel het kerspel Roderwolde was, ging Alberts familie zich vanaf medio jaren 1770 Oosterhof(f) noemen. Misschien heette hun huis/herberg ook wel zo. Het is nu de hoeve Eiteweert, waar – en dat is wel een beetje ironisch – tegenwoordig bakmeel wordt verkocht.

Terug naar toen. Destijds, eind achttiende eeuw, had Roderwolde geen korenmolen. Voor hun meel moesten de bewoners hetzij naar Roden, hetzij naar Peize, Voor Albert Eitens de Weerd was de dichtstbijzijnde koren- of roggemolen die van Peize en dààr kwam dan ook het enige bezwaar vandaan, dat een jaar later in de Drentse Landdag werd behandeld.

Dat bezwaar was afkomstig van mevrouw de douairière De Koning van Peize, bewoonster van het adellijk huis, dat aldaar in het dorp stond. Als Albert Eitens de Weerd toestemming kreeg om een korenwindmolen neer te zetten , zo vreesde de adellijke weduwe, dan zou dat een grote concurrent zijn voor de molen van Peize. De Peizer molen behoorde tot de boedel waarvan zij het vruchtgebruik had. Het verlies aan inkomsten zou “ten uitersten hard” voor haar zijn. De Peizer molen had er “ondenkelijke jaaren” gestaan, moest zij het nu werkelijk meemaken dat een andere molen “het grootste gedeelte van ’t gemaal daarvan zoude wegnemen”? Ze verzocht de Landdag om Albert Eitens geen vergunning te geven.

Die vergunning kreeg Albert wel, na enig debat in de Drentse Landdag. Maar kwam zijn molen er ook? Het lijkt erop van niet. Op kaarten uit de periode 1790-1820 valt hij niet te zien. Ook wordt hij niet gevonden in de Database Verdwenen Molens: niet bij Matsloot of Eiteweert en evenmin te Roderwolde zelf.

Terwijl er nog steeds een molen van Peize is  – die heeft zelfs het Huis te Peize allang overleefd. Misschien is er nog proces gevoerd, en dat daarom de korenmolen op de Matsloot niet doorging. Maar een begin van dat proces heb ik de eerste tijd na de Landdag niet aangetroffen. De overheid hield het aantal korenmolens liever ook beperkt, in verband met de belasting op het gemaal. Maar misschien koos Albert Eitens de Weerd ook wel zelf eieren voor zijn geld. Vanuit het dorp Roderwolde gingen de mensen waarschijnlijk liever naar de molen in Peize (of Roden), dan om die lange, vaak zompige en dus extra vermoeiende Roderwolderdijk af te moeten gaan. De Matsloot alleen, zo is voorlopig mijn conclusie, was te klein voor een eigen korenmolen.

Bronnen:

Drents Archief, Toegang 1 (OSA) inv.nr. 618: resoluties Ridderschap & Eigenerfden van Drenthe 1788-1791, die van 11 maart 1788 en 24 maart 1789. Verder onder andere de heerdstedenregisters van Roderwolde (OSA 868 en 869), de retroacta Burgerlijke Stand en een registratie voor de Burgerwapening uit 1797/1798 (OSA 1383) naast enkele advertenties in de Groninger Courant.

 

Naschrift 5 augustus:

Kreeg via mail bericht dat de molen van Peize destijds niet in het dorp Peize, maar bij de Molenbrug aan het Peizerdiep stond, aan de overkant van het Tichelwerk in Foxwolde.  Dat maakt het des te begrijpelijker dat een molen op de Matsloot onbegonnen werk was.


Een ‘natuurmens’ op de Matsloot

Ingezonden brief Nieuwsblad van het Noorden 23 mei 1900:

Politienieuwtje, Nieuwsblad van het Noorden 21 maart 1901, dus tien maanden later:


Rondje Matsloot – Lagemeeden – Den Horn

Microlandschap Matsloot (kussentjes mos op beton):

Onversaagd boerenwormkruid, Westpoort:

Zuidwendingermolen:

Aan de Nutweg in Lagemeeden was een plataan omgegaan:

Een poosje geleden is de weg tussen Lagemeeden en Den Horn vernieuwd. Het zand zat vol zaad dat aansloeg:

Groep grazende zwanen  in land bij Den Horn:


Rondje Eiteweert – Matsloot – Leegkerk

Eiteweert – de nieuwe herfstcollectie is binnen:

Kikkertje in het natte gras valt nauwelijks op:

Oude landweg:

De Fury van de Matsloot:

De matten van de Matsloot:

Tegenover de brug van Westpoort loopt een nieuwe plak asfalt het land in; enige voordeel is dat je zo dichterbij de Zuidwendinger molen kunt komen:

Aduarderdiepsterweg – een zwaluw bescheet mijn bril:

Het Hoendiep bij de suikerfabriek – een eindje verderop, bij het parkeerterrein van de supermarkt, rook ik waarachtig iets van de bekende najaarsgeur, ik denk dat ze even aan het proefdraaien waren:


Rondje Matsloot – Sandebuur – Leek – Lettelbert

Nog een metertje of zo omhoog op het afsteekpaadje bij het viaduct in de Roderwolderdijk bij Hoogkerk:

Langs de steenslagweg tussen de baileybrug bij Eiteweert en Matsloot:

Dichtgroeiende sloot:

Het bosje bij Matsloot waar tussen in elk geval 1899 en ca. 1960 Vischlust stond, eerst een onderkomen van de Groninger Vischclub, later naar het schijnt een buitentje:

Witte honingklaver:

Het stukje eigenlijke Matsloot bij het gemaaltje, met weer dat bosje van voorheen Vischlust:

Drie op een rij:

Op de auto van een kanobedrijfje dat hier een ‘natuurbelevingstocht’ aanbood, liep deze ongedefinieerde snuitkever rond:

Kwikstaart:

Slenk die bij de Matsloot uitkomt:

Pony’s met de kolder in de kop, Sandebuur:

Dichtgroeiende sloot bij Foxwolde:

Bij asbestsanering boerderij Leutingewolde komt rieten dak weer tevoorschijn:

Weet niet wat er verder met deze boerderij gebeurt, maar de stookhut lijkt reddeloos:

Deels nogal bleek boerenwormkruid in de berm van de laan tussen Nienoord en de kerk van Midwolde:

Op het eerste gezicht lijkt het of hier ouderwetse hooioppers staan, maar het zijn in werkelijkheid steeds vier pakjes hooi die in een hoek van 45 graden tegen elkaar zijn gezet, waarbij de hoek in top is opgevuld met een vijfde pakje:

Dichtgroeiende sloot bij Lettelbert:

#DTV – Hoe heet deze plant?

Varend erfgoed bij De Poffert. Op de voorgrond het elegant gelijnde en van ‘zwanekont’ voorzien salonbootje Mercedes, op de achtergrond de in 1893 op de werf van Mulder te Vierverlaten gebouwde kaastjalk Courier, die momenteel te koop staat:

Bij de Theresiakapel aan de Zuiderweg in Hoogkerk staat een opblaasbare Sarahpoort, ten teken dat iemand 50 geworden is:


Avondlijk ommetje Matsloot – Roderwolde

Redelijk mooie zomeravond, maar bijna geen mens onderweg. Stil, op wat verkeer in de verte en de laatste vogels na

Landgeitebok bij kinderboerderij Minerva knabbbelt aan een schier onbereikbaar en daarmee buitengewoon appetijtelijk blaadje:

Boerenzoon op stap met de quad van pa, Matsloot:

Bij het Matsloter gemaaltje:

Er komt een neveltje op:

Bijna uitgebloeide zuring:

Hooiweg, Roderwolde:

Halve maan:

Schemeruur:


Paardenshow bij Matsloot

Vanuit mijn ooghoek zag ik een groepje paarden bij Matsloot rare capriolen uithalen. Natuurlijk hielden ze zich weer stil toen ze de vreemdeling gewaar werden:
DSC07843
Ik voelde me bijna een paardenfluisteraar, want nadat ik afstapte bij hun weiland kwamen ze meteen naar me toe:
DSC07844
Dichterbij namen ze wel enige omzichtigheid in acht:
DSC07845
Na het opnemen van de vreemdeling kregen ze opnieuw de kolder in de kop:
DSC07849
Wat op een stoffig deel van het terrein een mooi effect gaf:
DSC07851
Alle vijf bij elkaar:
DSC07854
Bokkesprong:
DSC07855
Op de plaats rust:
DSC07856


Rondje Onlanden – Matsloot – Lagemeeden

In de uitloper van het Stadspark naar de Groningerweg was gesnoeid, waarbij deze kale stam bloot kwam te staan. Vlakbij zat een specht blij te roffelen:
2016-03-05 002
Een van de om elkaar heen cirkelende buizerds bij Roderwolde:
2016-03-05 020
Argwanende torenvalk op het Stobbenveen-monument:
2016-03-05 025
Fouragerende zilverreiger:
2016-03-05 038
Zilverreiger in de vlucht:
2016-03-05 051
Vluchtende smient bij De Poffert:
2016-03-05 054
Het fietspad van De Poffert naar de Lagemeeden blijkt omgelegd langs de Zuidwending. Zo kom je iets dichter bij de Zuidwendinger watermolen:
2016-03-05 060
Boer op de Lagemeeden laadt pinken in:
2016-03-05 066


Rondje Roderwolde – Matsloot

In de berm bij het Transferium Hoogkerk: 2015-06-20 001

Bij het beekje op de Peizermaden: 2015-06-20 013

Distels zijn even paars als heide, maar wat minder in tel: 2015-06-20 021

Een haas in de sterk geurende kamille: 2015-06-20 028

Bij de Stenhorsten, Peizerwolde: 2015-06-20 036

Vlierbloesem 1: 2015-06-20 039

Vlierbloesem 2: 2015-06-20 052

Roderwolde – fouragerende ooievaars met op de achtergrond een zeskamp in het kader van het dorpsfeest: 2015-06-20 062

Een kieviet in de prille mais (Sandebuur): 2015-06-20 082

Rawhide.2 bij Roderwolde: 2015-06-20 090

Vingerhoedskruid op een bult organisch afval: 2015-06-20 107

Matsloot – ganzenfamilie gaat er vandoor : 2015-06-20 111


Ommetje Matsloot – Leegkerk

Zijtak Eelderdiepje nabij Drentse uitloper Stadspark:
2015-05-17 003
Ontluikende Onlander distel:
2015-05-17 020
Roerig water:
2015-05-17 028
Hooiweg Roderwolde:
2015-05-17 035
Talud van het viaduct over de A7, Matsloot:
2015-05-17 052
Zelfde plek, wat dichter bij
2015-05-17 057
De boomgaard van voorheen Kweeklust, Aduarderdiepsterweg:
2015-05-17 070
Alerte paarden aan de Leegeweg, Leegkerk:
2015-05-17 080


Rondje Roderwolde – Matsloot

Zonnebadende pony bij de Eelder Madijk:
2015-04-3 a 013
Mollerit bij de Bruilweering:
2015-04-3 a 017
Stormschade:
2015-04-3 a 025
Galloway-stiertje bij de Langmadijk:
2015-04-3 a 043
Boerderij op de Onlanden:
2015-04-3 a 061
Daar ook deze ooievaar:
2015-04-3 a 083
De Waalborg, Roderwolde:
2015-04-3 a 096
Eik bij de Bommelier, Peizerwold:
2015-04-3 a 123
Daar ook de eerste bosanemonen van het seizoen:
2015-04-3 a 129
Snoeihout:
2015-04-3 a 143
Wilgenkatjescoulissen:
2015-04-3 a 148
Elzenlaantje bij Roderwolde:
2015-04-3 a 157
Palendans:
2015-04-3 a 160
Solide afscheiding:
2015-04-3 a 163
Elzenbloei:
2015-04-3 a 168
Flikflooiende fuutjes op het Hoendiep:
2015-04-3 a 212


Rondje Peize – Roderwolde – Matsloot

Berk bij de Eelder Madijk:
2015-01-04 002
Paarden in contemplatie boven een bult hooi, Achterstewold Peize:
2015-01-04 013
Wegje aan de Groninger kant van Peize:
2015-01-04 016
Bij de Hooiweg tussen Roderwolde en Matsloot:
2015-01-04 019