Een Ommelander reis van Loppersum naar Baflo

Het boerenjugendstil pand bij station Loppersum staat te koop:

Zonder airco aan boord is dit niet te doen – bewerking aardappelveld bij Zeerijp:

Even voorbij Zeerijp – schapen zoeken verkoeling onder een watertank:

Oud trekkertje in de berm:

Uithangteken boerderij:

Dorpsgezicht Godlinze 1:

Dorpsgezicht Godlinze 2:

Een ouwe rocker (getuige het vaantje achter de voorruit) gaat deze Garant vrachtwagen uit 1957-1960 in ongelooflijk veel vrije uren piekfijn in orde maken:

Had er niet aan gedacht dat het theaterfestival van de Stichting Oude Groninger Kerken aan de gang was. Maar mocht toch even in de kerk van Godlinze. Fraaie plafondschilderingen uit de 16e eeuw met o.a. deze twee hijgende herten in één:

De deur in de driehoekige topgevel van de toren  glom in de zon:

Na mijn stichtelijke kerkvisite doken verleidingen van allerlei aard op en dat nog wel in Godlinze:

Havikskruid in Spijk:

Torentje en mölentje van Spiek:

Gevelsteen aan de andere kant van Spijk:

Kolhol – de manen van het veulen worden minutenlang gevlooid door zijn moeder (had er eigenlijk een filmpje van moeten maken – hij bewoog zijn kop langzaam op en neer, zodat ze er beter bij kon):

De toren van Uithuizermeeden:

Menkemaheerd, Uithuizen:

Acrobaat op het erf aldaar:

Windmolen, schuur en aardappelveld tussen Uithuizen en Usquert:

Windvaan met griffioen op het dak van de voormalige brandweerkazerne te Usquert:

Warffumerklooster ten zuiden van Warffum:

De helft van het fraaie hek staat er nog:

Er worden afgrijselijk veel aardappels verbouwd, dit jaar – het staat me bij dat ergens de oogst mislukt is, waardoor hogere prijzen worden verwacht. Stukje land-art tussen Warffum en Onderdendam:

Eindpunt van de reis – het nu mediterraan ogende station Baflo:

Advertenties

Rondje Noordwolde – Onderdendam – Abbeweer

Hoogkerk vanaf de Van Zwedenbrug over het Hoendiep:

Bij het Hoofdstation in Stad waren kerels bezig met het verwijderen van de dakbedekking boven het zuidelijke perron:

Je zou er bang van worden:

Oprit naar weiland bij Noordwolde:

Houthandel Harkema, industrieterrein Bedum:

Op Ter Laan was een kikkerorgie aan de gang – één van de herrieschoppers:

Op dit terrein bij Ter Laan moet een nieuwe melkpoederfabriek van FrieslandCampina komen, met torens van 50 meter hoog:

Wat meer is: het duizend jaar oude Boterdiep zou er deels voor gedempt en omgelegd moeten worden – ter hoogte van het vierkante blok rechts (de huidige fabriek):

Bij de boomsingel links zou dan het omgelegde Boterdiep komen, met een rondweg voor Bedum, die het vrachtverkeer uit het dorp haalt.

Grote delen van het land zijn hier in de afgelopen week gemaaid en van het gras ontdaan. Veel van dat land is ook al bemest:

De voormalige gereformeerde kerk van Onderdendam:

Het Boterdiep gezien vanaf het hoogholtje van Onderdendam – in de verte is nu nog de toren van Bedum te zien:

Straks schuift de melkpoederfabriek in dit beeld en maakt de Walfridustoren onzichtbaar:

Aan de andere kant van het hoogholtje de molen van Onderdendam, die zijn wieken even kwijt is:

Bij het hoogholtje ligt een landje met van die grappige Engelse schapen:

Huisje bij het Boterdiep, Onderdendam nog steeds:

Doorkijk naar de kerk:

Boerderijtje in het land tussen Menkeweer en Warffum:

Boer maakt wiersen van pas gemaaid gras, ergens tussen Menkeweer en Tinallinge:

Kano met gezinnetje op ’t Rasquerdermaar:

Dorpsgezicht Tinallinge:

Moeder eend met twaalf pulletjes in een sloot bij Abbeweer. De eend lijkt wel gescalpeerd – ze mist een flink stuk van haar hoofdhuid. Of een roofdier heeft haar gruwelijk te pakken gehad, of ze kreeg een opdonder van een maaimachine:

Paarden bij de voormalige Hunzebocht tussen Winsum en Alinghuizen:

Garnwerd:

Roze meidoorn bij Oostum:


Viertorenkerk Midwolda – symbool voor het Oldambt als regio

Van de week kwam ik dit wapen tegen in het archief van het Termunterzijlvest:

Het betreft de kerk met de vier (juffer?)torens, die van ca. 1170 tot ca. 1720, 1730 in de oude kern van Midwolda heeft gestaan, op een plek die nu ‘Ol Kerke’ heet, zo’n beetje halfweg Midwolda en Nieuwolda. In 1819 bevestigde de Hoge Raad van Adel dat het Termunterzijlvest de voorstelling van deze kerk in zijn wapen mocht blijven voeren:

Het zijlvest voerde dit wapen al vanaf de zeventiende eeuw, getuige divers zilverwerk. En hoewel het zijlvest allang is opgegaan in grotere verbanden, vinden we de viertorenkerk nog steeds op de gevel van gemaal Cremer in Termunterzijl:

Vanaf 1894 voerde ook de in gemeente Midwolda (1811-1989) een wapen met de viertorenkerk – het staat nog steeds als mozaïek op het oude gemeentehuis in het lintdorp:

Oudtijds stond het op Groninger tabakszakken als herkenbaar bedrijfslogo:

Waarbij de uitwerking nogal verschilde van die op een kaart uit 1734:

Zelfs zijn er wafelijzers met de viertorenkerk, zoals deze in het bakkerijmuseum Mendels te Middelstum:

Op zeventiende-eeuwse pamfletten voor de Oldambtster onafhankelijkheid is dit het beeld:

Zo ongeveer stond de kerk op het landschapszegel, dat de Oldambtster dorpsvolmachten vanaf medio veertiende gebruikten voor zaken van gemeenschappelijk en bovenlokaal belang. Tot het zegelsignet in 1698 op last van het Groninger stadsbestuur werd omgesmolten.

Zoals enkele voorbeelden hierboven aantonen, bleef het Oldambtster wapen echter nog lang in zwang als regionaal symbool voor het Oldambt, ook toen de viertorenkerk allang  afgebroken was. Zo sierde het in 1748 nog het vaandel van een orangistische militie uit Midwolda, terwijl het in de revolutionaire jaren 1795-1797 aan het hoofd stond van de proclamaties, uitgevaardigd door het Oldambtster comité dat de politieke gelijkberechtiging van de regio in de provincie voorstond.

Momenteel bedient alleen de PKN-gemeente Midwolda zich nog van het wapen. Eigenlijk best wel jammer dat zo’n veelgebruikt symbool het loodje moest leggen in het streven naar almaar grotere bestuurlijke verbanden.

Literatuur: J.P. Koers, ‘De viertorenkerk, beeldmerk van de Oldambtster identiteit’, Duvekoater 60 (november 2017) 29-32.


Oldambtster toertje

Kroonpolder, bij het fietspad langs de Westerwoldse A:

Kroonpolder:

Hier en daar een perceel koolzaad:

Dijkcoupure tussen de Stadspolder en de Reiderwolderpolder – de borden zijn hier kwetsbaar voor automobilisten die rechtdoor willen in plaats van de flauwe bocht te nemen:

De muide van Nieuw-Statenzijl:

Aan de andere kant dit leuke opduwertje, genaamd Streven:

Stadspolder – de sloot is gedempt, maar ’t bruggetje ligt er nog, zij het niet helemaal compleet:

Stadspolder – de kolossale Fekko Mellesheerd, zo genoemd naar de eerste boer hier in de jaren 1740-1750. De boerderij lijkt niet gebruikt, het voorhuis staat leeg:

Aan de Oude Dijk voorbij Drieborg:

Op het kerkhof van Finsterwolde – ze staan er nog, zij het dat het wit grotendeels verdwenen is:

Gewit arbeidershuisje aan de Klinkerweg in Oostwold:

Het torentje van Oostwold:

Canadese vlag in Midwolda gaf opening oorlogsmuseumpje aan:

Een uit de hand gelopen verzameling, met veel documentatie. Maar ook met deze weckfles koolzxaadolie:
Dat was eigenhandig fabricaat in de laatste, vetarme oorlogsjaren. Mijn ene grootvader fabriceerde dat spul ook, illegaal, met een eigen motortje. Helaas had de eigenaar niet zo’n apparaat, was er wel nieuwsgierig naar.

Zender, achtergelaten door de Canadezen, die hier na de Polen kwamen:

Bij de Dollard schijnen nog mijnen te hebben gelegen:

De Duitsers hadden dus glasmijnen, die zich niet zo gauw lieten opsporen:

Hoekje koolzaad op de westkant van Midwolda:

Daar ook deze oude schuur, waarvan de gaten provisorisch worden gestopt – er staan bijenkasten bij:

Geloof, Hoop en Liefde – zo heten deze drie geschakelde Jugendstilwoningen in Eexta:


Ommetje Glimmen

De hangende keuken van Eelderwolde:

Heldere keuze voorbij de Schelfhorst:

Vennebroek, Paterswolde:

Uitgelicht pril eikenloof:

Kale grond bij de Eskampenweg, Eelde:

Windvaan met timmergereedschap (hamer, zaag en schaaf), Eelde:

A-weg, Glimmen:

Bij het monumentje voor Anda Kerkhoven zat een gezinnetje luidkeels te ginnegappen. Dat wil zeggen: pa keek lijdzaam toe hoe moeder, puberdochter en vriendin van puberdochter elkaar bij het monumentje kiekten met allerlei schaterlachend commentaar. Toen ik eraan kwam en ze zagen hoe ik keek, waren ze snel weg, een beetje beschaamd:

Blauwgras op de dijk langs het Winschoterdiep bij Waterhuizen:

Links de Stoker en de Brander bij het voetbalstadion, meer op de voorgrond de biovergisters van de Groninger Milieudienst bij het Winschoterdiep:

Baggerbakken bij de Gideonweg:

De helft van de HL Wicherstraat die er nog staat, na de kaalslag van de andere helft:


Obergum – Stad

Haantje bij de kerk van Obergum:

Bemoste, beschadigde en onleesbaar geworden grafsteen achter de kerk van Obergum:

Gekandelaberde bomen, Bellingweer:

Veulen, Alingahuizem:

Haas in de zon, Hekkum:

Druistige paarden, Paddepoel:

Het ene moment jagen ze als gekken door hun weiland, een moment later grazen ze vredig zij aan zij:

Paddepoel, bij het crematorium:


Ommetje Obergum

Moest nog naar Winsum om een boek op te halen. Het was redelijk fietsweer, alleen trok het al gauw dicht.

Kleiwerd:

De brug van Dorkwerd ging pal voor mijn neus dicht en omhoog:

Vlagvertoon in de Westerstraat, Obergum:

Lezend meisje op blinde muur van het pand in Obergum waar de stichting Kinderboek Cultuurbezit haar (openbare) bibliotheek heeft:

Opgeheven brug bij Winsum:

Schaphalsterzijl, schuur met bord van het reeds lang verdwenen waterschap Hunsingo

De boot van Koos lijkt er nog te liggen:

Saaksum – graftrommel op de laatste rustplaats van een geliefde dorpspedagoog:

Saaksum, vlagvertoon i.v.m. hardloperij:

Een mooi ding aan het dorpshuis van Oldehove:

Tussen Oldehove en Ezinge – hardloperij:

Fransumer Voorwerk: